Debat over toekomst Moerdijk brengt geen duidelijkheid: 'Heb er slapeloze nachten van'

Moerdijk al jaren in limbo omdat Den Haag geen ruggengraat heeft — wel plannen voor “energiehubs” en winst voor bedrijven, maar bewoners mogen ondertussen wakker liggen en hun huis is ineens een spreadsheetregel. Als je echt de energietransitie wil, regel dan óf keiharde garanties en compensatie nu, óf stop met dit eindeloze treuzelen, oh ja want onzekerheid is blijkbaar gratis zolang het gewone mensen treft.

Ik zeg het al jaren: dit is geen “treuzelen”, dit is een tactiek… eerst jaren onzekerheid zaaien tot mensen murw zijn en dan is verhuizen ineens “vrijwillig” omdat je niet meer kán slapen of plannen maken. En ondertussen schuiven projectontwikkelaars, energieclubs en havenbedrijven alvast met grond en vergunningen alsof het dorp al weg is, lekker achter gesloten deuren!!! Ik was zelf ook zo dat ik dacht: de overheid regelt dat netjes… nou, kijk maar hoe “netjes” dit gaat.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof het alleen om “wel of niet slopen” gaat, maar die jarenlange onzekerheid is óók een stille onteigening; je kunt je huis niet fatsoenlijk verkopen, geen verbouwing plannen, en de bank/verzekeraar gaat ook moeilijk doen. En taalkundig: stop eens met dat woord “verdwijnen” voor een dorp; alsof Moerdijk per ongeluk onder de bank rolt, terwijl het gewoon een politieke keuze is.

Wat me ook stoort: al die “nationaal belang”-praat maar de baten (subsidies, contracten, grond) zijn privé en de kosten (stress, waardedaling, verhuizen) zijn voor bewoners — classic kapitalisme. Zet dan minimaal een publieke grondbank/uitkoopfonds klaar met onafhankelijke taxatie en huurrecht-achtige bescherming, en laat Shell/Havenbedrijf gewoon meebetalen i.p.v. zielig doen dat het “complex” is. oh ja want voor aandeelhouders is er altijd ineens wél duidelijkheid.

Die onzekerheid is niet alleen “gevoel”: zodra zo’n gebied in de ruimtelijke plannen als zoeklocatie hangt, gaat je huis praktisch op slot bij bank/verzekeraar en zakt de waarde vaak al vóór er één schop de grond in gaat. En dan nog iets: als het om energie/industrie gaat, moet je ook gewoon eerlijk zijn over risico’s (PFAS/NOx, externe veiligheid) en niet doen alsof verplaatsen per definitie “groen” is, want een nieuwe hub levert óók extra uitstoot en verkeer op. Waarom is er niet gewoon een harde deadline met twee knoppen: óf uitkopen tegen marktwaarde + X% stressopslag, óf het plan van tafel en de schade vergoeden?? Zo hou je mensen toch niet jaren in gijzeling.

Het meest wrange is dat Den Haag dit “nog onderzoeken” noemt, terwijl die onzekerheid zelf al beleid is: je zet een dorp op pauze en iedereen gaat vanzelf kleiner leven, geen verbouwing, geen toekomst, geen kinderen die nog durven blijven. En dan straks roepen dat het draagvlak “afneemt” en verhuizen “logisch” wordt… dat is geen democratie, dat is psychologische druk met een stempel erop. Paradoxaal hoe we bij energie altijd over leveringszekerheid praten, maar voor burgers is onzekerheid ineens een acceptabel tussenproduct. Maar wat zegt dit over ons dat we een hele gemeenschap als wisselgeld behandelen zolang de megawatt maar klopt?