Cashverbod schiet zijn belangrijkste doel voorbij

tuurlijk is het voor criminelen een lachertje: die gaan gewoon via crypto, katvangers of een “vriend” met een bedrijfje, en de rest van ons staat bij de kapper of op de markt te hannesen omdat pin eruit ligt. dit is weer beleid met perfecte powerpoint-UX: lekker strak op papier, maar in het echte leven pak je vooral de gewone gebruiker en niet de boef.

cashverbod raakt niet alleen “de gewone gebruiker”, het snijdt ook dwars door hulpverlening heen: ik zie mensen met bewind/schulden die juist met een paar tientjes cash hun week overleven omdat pinnen meteen alles leegtrekt door incasso’s en boetes. En als je geen ID, geen vaste rekening of gewoon chaos in je hoofd hebt, dan is cash soms het enige dat nog werkt om eten te halen zonder weer in de ellende te schieten. Criminelen passen zich aan, maar kwetsbare mensen krijgen er wéér een drempel bij, lekker dan.

en niemand heeft het over wat er gebeurt bij een storing hè… laatst hier in arnhem lag het pinnen er een paar uur uit en je zag meteen hoe “modern” we zijn: mensen konden niet eens een broodje of buskaartje fixen, pure stress. cash is ook gewoon een noodrem in een systeem dat niet altijd werkt, laat die ruimte bestaan uit liefde en verbinding, dan pak je criminelen maar met echte opsporing i.p.v. symboolbeleid.

Juridisch gezien is het vooral een handhaafbaarheidsfabel: je kunt cash beperken, maar je verplaatst het probleem naar “alternatieve betaalmiddelen” en schijnconstructies, en dan moet je dus alsnog opsporen en bewijzen. En let op het civiele stuk: als contant feitelijk wordt uitgefaseerd, wordt een private partij (bank/PSP) de poortwachter van je deelname aan het economisch verkeer, mits je maar braaf door hun KYC/risicomodellen komt. Dan krijg je de facto financiële uitsluiting zonder dat er een rechter aan te pas komt.

cashverbod is ook gewoon een cadeautje aan banken en betaalapps — elke transactie een fee, elke burger een datapunt, en als je “risicoprofiel” niet lekker is lig je eruit, due process who?? oh ja want vrijheid is blijkbaar dat Visa en ING bepalen of jij een brood kan kopen — en de staat noemt dat dan “veiligheid”.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort cashverboden vooral een bestuursdroom is: alles netjes traceerbaar, tot je bij de Belastingdienst zelf ziet hoe vaak systemen falen en dossiers “kwijt” raken. Je maakt burgers afhankelijk van een paar betaalrails en hun regels; één fout vinkje in een KYC-model en je bent persona non grata zonder rechter. En ondertussen verschuift het zwart geld gewoon naar goud, cadeaubonnen, onderlinge verrekening of een buitenlandse rekening, want de slimme jongens lopen altijd een stap voor op de wet. Het voelt weer als beleid dat de brave middenmoot netjes opvoedt, terwijl de echte ellende elders zit.

energie liegt niet: een cashverbod voelt als nóg meer “controle in het hoofd” terwijl het echte probleem (hebzucht, angst, verslaving aan geldstromen) gewoon ondergronds blijft doorlopen. en wat niemand benoemt: als alles digitaal moet, zitten we collectief nog dieper in scherm/scan/haast-energie, meer stress in het zenuwstelsel, minder gronding; contant geld is ook letterlijk iets aards in je hand, dat helpt sommige mensen om weer in balans te blijven met hun uitgaven. pak witwassen en criminaliteit bij de bron aan, maar hou de samenleving een beetje menselijk en ademend, niet alles in een appje proppen omdat dat “netjes” lijkt op papier.