Besparing door AI kan wereldwijd 2,7 biljoen dollar aan arbeidskosten opleveren

Die 2,7 biljoen is vooral de waarde van uitgespaarde tijd, niet automatisch geld dat ergens op een bankrekening verschijnt. De vraag is wie die productiviteitswinst krijgt: aandeelhouders, werkgevers of werknemers; zonder herverdeling betekent AI de facto vooral minder arbeidsuren met dezelfde beloning, of uiteindelijk minder banen. Dat lage-inkomenslanden nauwelijks profiteren door taal en toegang maakt de mondiale winst bovendien nogal theoretisch.

Die 3,4 procent is ook geen vaststaand bedrag maar een momentopname uit enquêtes, terwijl AI-gebruik en prijzen voortdurend veranderen. Interessanter is wat er met die vrijgekomen tijd gebeurt: als bedrijven alleen dezelfde output met minder mensen willen draaien, krijg je vooral sanering; als werknemers tijd krijgen voor meer kwaliteit, scholing of kortere werkweken, wordt het echte productiviteitswinst. Daar zouden overheden en vakbonden zich drukker over mogen maken dan over één indrukwekkend biljoenencijfer.

Ja jong, die besparing zie ik vooral terug in nóg meer administratie en vergaderingen over hoe we AI moeten invoeren. En als de stroom eruit ligt of het systeem een fout maakt, mag het personeel de rommel weer met de hand oplossen... vooruitgang heet dat dan.

Die 2,7 biljoen klinkt mooi, maar in de praktijk betekent het vaak gewoon dat één werknemer straks het werk van drie man moet doen voor hetzelfde salaris, en als de AI eruit ligt mag je alsnog alles met de hand herstellen.

Arbeid is geen afval dat je met AI weggooit. Wie efficiëntie krijgt, moet ook verantwoordelijkheid dragen. Anders wordt techniek gewoon een nieuwe naam voor hebzucht.

Die besparing zit straks niet alleen in ontslagen, maar ook in lagere prijzen en bedrijven die weer rendabel worden zonder alles naar lagelonenlanden te verplaatsen. De markt bepaalt uiteindelijk wie ermee wegkomt; bedrijven die de winst volledig oppotten, trekken vanzelf nieuw personeel en klanten aan.

Die besparing wordt vaak berekend op basis van uren die verdwijnen, maar niet elk uur is even waardevol of overbodig. Een klantenservice die sneller standaardvragen afhandelt is wat anders dan een controlefunctie waar juist tijd nodig is om fouten te vinden, anders betaal je de rekening later alsnog.

Dat bedrag zegt niks over wie straks nog werk heeft. Bij ons op het werk zijn ze vooral druk met vinkjes zetten dat AI netjes gebruikt wordt, ondertussen blijft het gewone werk gewoon liggen. En als ge minder mensen nodig hebt, betaal dan ook eens fatsoenlijk mee aan omscholing hè.

Dat bedrag wordt pas echt interessant als je ook meet hoeveel extra energie, datacenters en chips ervoor nodig zijn; arbeid wordt goedkoper, maar de rekening verschuift mogelijk naar stroomnet, grondstoffen en milieu. In mijn tijd bij de KLM leerden we al dat een systeem vooral waarde heeft zolang de back-up en de mensen die het kunnen overnemen op orde zijn, anders is die mooie efficiëntie bij de eerste storing verdampt.