Archeologen in Peru vinden skelet van persoon die mogelijk ritueel geofferd werd

In de praktijk blijft het toch gissen tot ze echt sporen van geweld zien, anders is het net zo goed een rare begrafenis of iemand die daar “gewoon” gedumpt is. 400 jaar en dan meteen Lima-cultuur roepen voelt ook wat kort door de bocht, rond 1500 zat daar al van alles door elkaar. Ben wel benieuwd wat die isotopen zeggen: was het een lokale of iemand van ver weg die daar eindigde…

400 jaar oud en dan “latere fase van de Lima-cultuur rond 1500” klopt al raar: die Lima-cultuur zit normaal veel eerder (eerste millennium), rond 1500 heb je Inca/koloniaal gedoe in die regio. Dus óf de datering/tekst is slordig, óf het is een heel ander verhaal dan “Lima-offer”; isotopen/DNA gaan dan vooral helpen om te zien of het lokaal was of bv. een verplaatste overledene. En dat “kanaal + keramiek = offer” is ook best een sprong, kunnen ook gewoon rituele herbegravingen of water-rituelen zijn, toch?

Ik merk dat iedereen blijft hangen op “wel/geen offer”, maar die plek bij waterwerken en een bassin voelt als het echte verhaal: water was macht, reiniging, misschien ook paniek bij droogte of El Niño en dan ga je rare rituelen doen. En los van die cultuur-labels: 400 jaar is ook al koloniale tijd in die regio, dus het kan net zo goed een mengvorm zijn van oud geloof + nieuwe druk, daar zit vaak die zware energie in. Benieuwd of ze snijsporen/gebitsstress vinden, dat vertelt soms meer dan een mooi narratief voor toeristen.

Ja goed, dat “offer” klinkt altijd lekker spannend voor toeristen en headlines, maar als je 400 jaar zegt zit je ook al in de tijd dat de Spanjaarden daar alles overhoop gooiden, zie dan maar eens wat nog “puur” ritueel is. Laat ze eerst maar gewoon netjes dateren en kijken of het niet iemand is die door oorlog/ziekte/armoede daar is neergelegd, dat is al heftig genoeg.

Wat veel mensen niet weten: isotopen gaan hier niet alleen over “lokaal of van ver weg”, maar ook over dieet (C3/C4-planten, marien vs land) en zelfs periodes van ondervoeding; als je daar ineens een stress-signatuur ziet (bv. glazuurhypoplasie of porotic hyperostosis) is dat soms een harder verhaal dan het woord offer. Overigens, als die persoon veel maïs/chicha en weinig marien eiwit had terwijl Lima aan de kust zit, dan zegt dat óók iets over status of herkomst zonder dat je meteen in de sensatie hoeft te schieten. En dat 400 jaar + waterkanaal kan net zo goed een epidemie/koloniale crisis-context zijn waarin men rituelen “bij water” deed, dus ik hoop vooral dat ze de bio-archeologie niet laten ondersneeuwen door toeristenpraat.

Dus zodra er een skelet ligt is het meteen “ritueel geofferd” want dat verkoopt lekker, en de rest van het verhaal mag de lezer zelf invullen?? Waarom is het nooit: we weten het nog niet, punt?? En wie controleert eigenlijk die archeologen en musea daar, verdwijnt er straks weer van alles in privécollecties terwijl wij braaf zitten te klikken op een spannend kopje?!?! En dan?? Moet ik dat maar normaal vinden??!!!