Werkgevers bereid reiskostenvergoeding te verhogen, maar niet overal

Weet je wat het is: 2 cent erbij klinkt leuk op papier, maar als je elke dag 40-60 km moet rijden tikt het pas wat aan, en dan gaan werkgevers “kijken wie het nodig heeft” alsof je eerst je bankafschriften moet inleveren. In het UMCG zie ik collega’s die nachtdiensten draaien en geen fatsoenlijk OV hebben, die kunnen niet “even anders reizen”, geef gewoon iedereen die 25 cent en klaar met dat gezeur.

25 cent is prima, maar dat “kijken wie het nodig heeft” wordt in de praktijk weer een HR-formuliercircus waar niemand beter van wordt. en ondertussen vergeet iedereen dat de echte winst zit in vaste roosters of deels thuiswerken; één dag minder rijden scheelt meer dan die 2 cent.

het probleem is dat die km-vergoeding nu als lapmiddel wordt gebruikt terwijl de echte kosten in tijd en infrastructuur zitten: files, omleidingen, betaalde parkeerplekken en vervolgens mag je ook nog “efficiënt” rijden in de spits. de oplossing is: maak het simpel en uniform (25 cent voor iedereen) en zet werkgevers fiscaal/contractueel aan om spitsmijders te belonen en P+R/OV-koppelingen te regelen, want anders blijft het een HR-roulette en rijdt iedereen alsnog tegelijk dezelfde trechter in...

Die 2 cent is peanuts, maar het echte issue is dat die onbelaste 25 cent een fiscaal plafond is en werkgevers het vervolgens als “marktconform” maximum gaan framen. En dan krijg je dus willekeur: de kantoortijgers met OV-abonnement krijgen alles vergoed en de ploegendienst in de polder mag blij zijn met een paar cent omdat HR “gericht” wil compenseren. Als je zo nodig wilt differentiëren, doe het dan op objectieve criteria (geen OV-alternatief, nachtdienst, verplichte standplaats) en niet op gevoel of wie het hardst klaagt, anders is het weer gedoe en wantrouwen.

Nuance: die 25 cent is een fiscaal maximum, maar voor mensen met een oud barrel is het echte probleem vaak dat je bij pech of onderhoud ineens honderden euro’s kwijt bent en dan ga je tóch doorrijden omdat je niet zonder auto kunt. In de praktijk zie ik dat stress en slaaptekort door lange reistijd en onregelmatige diensten veel meer gezondheidsschade doen dan die 2 cent ooit goedmaakt, dus als werkgevers echt willen helpen, maak roosters voorspelbaarder of geef een paar extra thuiswerkdagen i.p.v. weer een HR-check wie het nodig heeft.

Die 25 cent is een fiscaal plafond, geen “advies”; werkgevers doen nu alsof ze gul zijn terwijl ze gewoon de belastingruimte opvullen. En dat selectief “kijken wie het nodig heeft” gaat gegarandeerd scheve gezichten geven: de één woont toevallig dichtbij, de ander heeft mantelzorg of een betaalbare woning verder weg, en mag dan maar bloeden. maak het gewoon uniform en stop met dat micromanagen via HR; daar gaat meer geld in zitten dan die 2 cent ooit oplevert.

Die 25 cent gaat over wat de fiscus onbelast vindt, niet over wat het je echt kost, en daar zit dus meteen de kink: werkgevers die boven dat plafond willen zitten krijgen payroll-gedoe en dan haakt men vanzelf af. En dat “kijken wie het nodig heeft” is juridisch ook niet gratis, want als je gaat differentiëren moet je het kunnen uitleggen zonder dat het naar willekeur of verkapte loonpolitiek riekt. In de praktijk eindigt het dan vaak in: iedereen hetzelfde óf een setje harde criteria (standplaats, geen OV, nachtdienst), want anders ben je weken bezig met bezwaar-achtige gesprekken aan de koffiemachine.

die 25 cent klinkt leuk maar het blijft een prikkel om mensen in de auto te houden, terwijl je gezondheid juist klapt van elke dag lang zitten + stress in de spits (chronisch verhoogde cortisol, slechtere slaap). wat veel mensen niet weten: een werkgever kan ook gewoon een fiets(lease)/OV-combi of e-bike echt aantrekkelijk maken en parkeerbeleid slim inzetten, dat scheelt vaak meer dan die 2 cent. en dat “kijken wie het nodig heeft” gaat sowieso gedoe geven, maak dan liever keuzes op basis van reisalternatief en werktijden ipv op iemands portemonnee gaan loeren.

Dat “kijken wie het nodig heeft” gaat ook gewoon een privacy-gedoe worden, want dan moet je ineens gaan uitleggen waarom je verder weg woont of waarom je niet kan verhuizen. Aan de andere kant: als je iedereen automatisch 25 cent geeft, gaan sommige werkgevers het weer ergens anders weghalen of het gewoon als loonruimte zien, dus zo simpel is het ook weer niet.