Wat betekent Trumps Iran-avontuur voor de Amerikaanse dollar?

ach als je elke paar jaar weer ergens een oorlogje start en je schulden stapelen maar door, dan gaan landen vanzelf minder zin krijgen in die dollar en meer in goud of eigen handel, zo simpel is het toch

Juridisch gezien gaat dit minder over olie en meer over sanctierecht: hoe harder de VS extraterritoriaal gaat dreigen (secundaire sancties, bankenclearing, SWIFT), hoe groter de prikkel voor handelspartners om om de dollar heen te bouwen. Dat is geen “morgen is de dollar klaar”, maar je ziet de facto al contracten met alternatieve settlement en meer goud/CHF als onderpand, puur om niet afhankelijk te zijn van Washingtons knopjes, mits Iran-gedoe weer een precedent wordt. En dan helpt het ook niet dat Trump het liefst elke week een nieuw noodregime afkondigt, want rechtszekerheid is óók een valuta.

die “dollar verzwakt” take mist ff de andere kant: zolang de US de diepste kapitaalmarkt + Treasuries als wereldwijde collateral heeft, blijven banken/bedrijven erheen rennen bij stress, zelfs als Trump weer random op Iran gaat rage-clicken. pas als ze zelf een default/shutdown-roulette blijven spelen en die staatsleningen niet meer “risk free” voelen, dan krijg je echt een migration; oorlog is noise, schuldplafond-politiek is de echte bug in het systeem.

Wat hier nog mist: de VS kan zo’n oorlog financieel alleen “makkelijk” dragen zolang de rest van de wereld Treasuries blijft slikken, maar als je tegelijk met sancties en dreigementen landen dwingt om om de dollar heen te werken, zaag je aan je eigen financiering. Dan krijg je niet morgen een dollar-crash, echter wel stap voor stap meer handel in andere munten en meer goud bij centrale banken, en dat is precies het soort langzaam verlies waar je later wakker van schrikt. En voor ons in Europa: als olie omhoog knalt én de dollar zwabbert, betaal je het dubbel aan de pomp en in de supermarkt, daarentegen zitten we hier nog steeds te slapen met echte energie-onafhankelijkheid.

Die “olie omhoog = dollar omlaag” is me wat te mechanisch: de VS is inmiddels netto (bijna) energie-exporteur, dus de klassieke petrodollar-logic uit de jaren 70 gaat niet 1-op-1 op. Het echte risico zit ’m in governance: als je tegelijk oorlog voert én de Treasuries-markt gijzelt met shutdown/schuldplafond-circus, dan ga je van safe haven naar “politiek risico met kernwapens”. En voor Europa is het weer hetzelfde liedje: we klagen over dollar-dominantie, maar we leveren nog steeds geen fatsoenlijk euro-alternatief met diepe gezamenlijke safe assets, want elke stap richting EU-schuld is meteen heiligschennis in Den Haag/Berlijn.

Dit is precies waarom die dollar-“safe haven” status niet alleen finance is maar ook pure infrastructuur: als Iran-gedoe weer leidt tot gedoe met Straat van Hormuz, dan gaat niet alleen olie maar ook wereldwijde scheepvaartverzekeringen, LNG-cargo’s en kunstmest/voedselprijzen op tilt, en dát voedt inflatie overal. En dan krijg je een extra smerige feedbackloop: centrale banken kopen meer goud/alternatieven, VS leent duurder, en ondertussen betaalt het ecosysteem de rekening via meer fracking/teerzand en nóg meer druk op biodiversiteit omdat “energiezekerheid” ineens elk excuus is.

Hier op het land merk je zo’n Iran-ruzie niet aan “de dollar” maar aan kunstmest, voer en transport: alles wat in dollars afgerekend wordt krijgt meteen een oorlogstoeslag en die komt gewoon bij de boer en uiteindelijk in de winkel terecht. En die olie/dollar-discussie is leuk, maar zodra verzekeraars en rederijen de Golf gaan mijden heb je ook gedoe met levertijden en prijzen, dan helpt geen renteverhaal meer. VS kan het misschien wegdrukken met papier, wij niet, wij betalen ‘m aan de dieselpomp en bij de loonwerker…