Doodstrafvonnis vernietigd
Het Chinese hooggerechtshof heeft de terdoodveroordeling van de Canadees Robert Schellenberg vernietigd. Dat meldt het Canadese ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens de Amerikaanse krant The New York Times, die als eerste over de zaak berichtte, betekent de beslissing dat Schellenberg een nieuw proces krijgt.
Schellenberg werd in 2014 in China aangehouden op verdenking van drugshandel. De zaak kreeg internationale aandacht toen hij in een later stadium tot de doodstraf werd veroordeeld. Het is niet duidelijk op welke gronden het Chinese hooggerechtshof het vonnis nu precies heeft teruggedraaid. Ook is nog niet bekend wanneer een nieuw proces zou plaatsvinden en of Schellenberg in afwachting daarvan vast blijft zitten.
Timing na bezoek van Canadese premier
De bekendmaking volgt kort na een bezoek van de Canadese premier Mark Carney aan China, waar hij onder meer sprak over het herstellen van de diplomatieke banden tussen beide landen. Het Canadese ministerie van Buitenlandse Zaken legt geen direct verband tussen dat bezoek en het besluit van het hooggerechtshof, maar de timing valt op. Ook vanuit Chinese zijde is vooralsnog geen uitgebreide toelichting gegeven.
De betrekkingen tussen Canada en China stonden de afgelopen jaren onder druk door meerdere diplomatieke en juridische kwesties. In Canada wordt de zaak-Schellenberg al langer gezien als politiek gevoelig, mede vanwege de manier waarop het proces en de strafmaat in de loop der tijd zijn veranderd. De Canadese overheid heeft herhaaldelijk aangedrongen op clementie en op een eerlijk proces voor de veroordeelde landgenoot.
Vervolg en internationale aandacht
Met de vernietiging van het doodstrafvonnis is de zaak niet afgerond. Een nieuw proces kan opnieuw tot een zware straf leiden, al is op dit moment niet duidelijk welke aanklacht precies centraal zal staan en welke bewijslast daarbij wordt aangevoerd. Mensenrechtenorganisaties en westerse regeringen volgen dergelijke zaken in China doorgaans kritisch, onder meer vanwege zorgen over transparantie en rechtsbescherming.
Voor Canada betekent de beslissing in elk geval dat de directe dreiging van een executie voorlopig is weggenomen, maar de uitkomst blijft onzeker zolang het nieuwe proces niet heeft plaatsgevonden. Het Canadese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft niet bekendgemaakt welke verdere diplomatieke stappen worden overwogen, behalve dat consulaire bijstand aan Schellenberg wordt voortgezet.
Die timing na dat bezoek is echt te toevallig om “puur juridisch” te zijn, kom op. In China kan zo’n zaak ineens versnellen of omdraaien zodra het diplomatiek handig uitkomt, en transparantie blijft nul. Hopelijk krijgt die man nu wél een fatsoenlijk proces, maar reken maar dat hij gewoon een pion blijft in het Canada-China gedoe.
nieuw proces in china is niet “goed nieuws”, dat is gewoon extra hefboom: ze houden ’m lekker in de wachtkamer zodat canada braaf blijft met handel/visums/sancties. als de markt hier iets van leert: rule of law risico = premie, en daarom wil iedereen wel in china verdienen maar niet z’n kop daar hebben liggen.