Vluchten of blijven in Iran: 'Iedereen is vertrokken, maar ik blijf'

Die VN-cijfers van “3 miljoen op de vlucht” klinken heftig, maar waar komt dat precies vandaan: UNHCR/IOM, welke definitie (intern ontheemd vs grens over), en hoe actueel zijn die tellingen als er tegelijk checkpoints en internetblackouts zijn? En dat frame “Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen” op “militaire en nucleaire faciliteiten” — oké, maar welke aanvallen, wanneer, en wie bevestigt de doelen behalve betrokken partijen zelf? NOS zoomt lekker in op 1 Fatemeh (snap ik), maar zonder harde data over bombardementen, stroomuitval, arrestaties bij die IRG-posts etc blijft het vooral sfeer en angstporno, toch? Bronlinks erbij zou al schelen.

Iedereen focust op bommen en checkpoints, maar de echte gamechanger is dat de economie gewoon stilvalt: cash, brandstof, medicijnen, alles wordt schaars en duur en dan ga je vanzelf “vluchten” zonder dat er één raket in je straat valt. de markt bepaalt wie kan blijven: wie dollars heeft of familie op het platteland redt het, de rest zit vast in Teheran met dichtgetimmerde business en angst.

Kijk, iedereen heeft het over bommen en checkpoints, maar de echte trigger om “te blijven” is vaak simpel: je zit vast in je eigen positie omdat je geld niet kan bewegen. Rial crasht, dollars zijn schaars, banken/overboekingen blokkeren en dan wordt vluchten ineens een luxe trade met mega spread: ticketprijs x5, cash op straat, en bij elke controle kan je hele stash gewoon geconfisqueerd worden, dus mensen blijven niet omdat ze stoer zijn maar omdat ze illiquide zijn.

In mijn tijd bij de KLM leer je dat mensen pas echt in beweging komen als de routes dichtgaan, en dat lees je hier ook tussen de regels: niet alleen bommen, maar vooral die checkpoints die de stad in stukjes hakken en van elke rit een ondervraging maken, dan ben je je vrijheid al kwijt ook al staat je huis nog overeind. En dat “ik blijf” klinkt stoer, maar als je ouders oud zijn, je papieren niet kloppen of je gewoon bang bent dat je bij vertrek nooit meer terug mag, dan is blijven vaak geen keuze maar een vorm van gijzeling door je eigen regime én de oorlog tegelijk. Overigens hoor je in dit soort verhalen zelden wat over het luchtruim en de burgerluchtvaart die stilvalt: zodra er geen normale vluchten meer zijn, wordt vluchten letterlijk iets voor de happy few met connecties, en de rest zit vast in Teheran met een tas klaar bij de deur.