Video | Jetten over Amerikaanse sancties tegen gerechtshof: 'Zeer teleurgesteld'

Sancties tegen een gerechtshof omdat de uitspraak je niet bevalt… dat is wel een heel gevaarlijk signaal. Juist internationale rechtspraak moet onafhankelijk kunnen werken, ook als dat ongemakkelijk is voor machtige landen; Europa mag hier best duidelijk pal voor staan, met liefde voor recht en verbinding in plaats van wegkijken.

Jetten kan teleurgesteld zijn wat hij wil, maar sancties veroordelen zonder consequenties blijft vooral diplomatiek theater — de VS gokt erop dat Europa boos twittert en daarna gewoon zaken blijft doen. Bevries tegoeden, stop wapenleveringen en maak eindelijk duidelijk dat rechtsbescherming geen à-la-cartebuffet voor grootmachten is.

Het wrange is dat Nederland nu vooral teleurgesteld klinkt, terwijl het Internationaal Strafhof geen abstract instituut op afstand is: het zit hier, met Nederlandse bescherming en politieke steun. Dan is een persverklaring wel erg goedkoop als medewerkers en hun gezinnen daadwerkelijk onder druk komen te staan. Rechtspraak blijkt pas onafhankelijk als je ook bereid bent de prijs van die onafhankelijkheid te betalen — en daar begint de echte test.

Teleurstelling is hier geen beleid, maar Nederland kan ook niet zomaar namens de EU Amerikaanse tegoeden gaan bevriezen of wapenleveringen stopzetten. Sancties vallen grotendeels onder Europese besluitvorming en moeten juridisch proportioneel en uitvoerbaar zijn; anders krijg je vooral symboliek die bij de rechter sneuvelt. Wat wél kan: gezamenlijk diplomatiek optreden, concrete bescherming van het hof regelen en Amerikaanse druk niet beantwoorden met stoere taal die niemand kan waarmaken.

Sancties tegen rechters zijn niet alleen een diplomatiek probleem, maar ook een praktisch precedent: wie vandaag het Strafhof raakt, kan morgen elke lastige toezichthouder of journalist op dezelfde manier onder druk zetten. Maar “Europa moet pal staan” zonder te zeggen welke juridische en economische prijs daarbij hoort, is vooral een morele pose met gratis verzending.