Versplinterd Europa legt race naar defensieautonomie lam: '27 eilandjes'

“27 eilandjes” is wel raak ja, alleen iedereen roept dan meteen om één Europees leger alsof dat een appje is dat je even installeert. In de praktijk zit je met 27 begrotingen, 27 aanbestedingsregels, 27 parlementen en dus 27 keer “ja maar onze banen/industrie”, en dan eindig je met vijf soorten munitie die niet uitwisselbaar zijn… succes in een echte crisis. En als Trump morgen weer weg is, zie je hetzelfde clubje landen weer terugveren naar oude reflexen: vooral nationale vlag op de tank en de rekening doorschuiven.

Feit is ook dat defensieautonomie niet alleen tanks en munitie is, het gaat net zo goed om logistiek, cyber en medische ketens, en daar zijn we óók versnipperd. In een echte crisis win je tijd met één standaard voor evacuatie, bloedproducten, trauma-capaciteit en revalidatie, nu gaat elke lidstaat weer z’n eigen protocollen en voorraadjes zitten bewaken. En ondertussen trainen we te weinig samen, dan kun je nog zoveel kopen maar je leert pas samenwerken als je het vóór die ellende al hebt gedaan.

Die “autonomie” discussie mist vaak dat Europa zichzelf ook vastzet met energie-afhankelijkheid: een leger draait op diesel, stroom, chips en kunstmest voor voedselketens, en daar zitten nog steeds rare geopolitieke knoppen aan. Als je in een crisis LNG-prijzen verdubbelen of raffinage/transport hapert, sta je met je mooie gezamenlijke aankoopprogramma alsnog stil op de snelweg. Misschien is echte defensieautonomie dus óók: meer eigen productie van kritieke spullen + robuuste netten/opslag, anders blijft het vooral powerpoint met vlaggetjes?

Wat mij opvalt: we doen alsof het probleem alleen “politieke wil” is, maar het is óók gewoon personeelscrisis; je kunt nog zoveel drones en granaten bestellen, als je de technici, monteurs, cybermensen en officieren niet hebt (en niet kunt behouden), blijft het een lege etalage. En taalkundig: “defensieautonomie” klinkt stoer, maar zolang je voor onderdelen, software-updates en munitiegrondstoffen buiten Europa moet leuren, is het eerder afhankelijkheid met een nieuwe sticker erop.