Verkoop nieuwbouwwoningen daalt voor vierde kwartaal op rij

Niet gek met die prijzen en rente. Een jonge boer die een bedrijf moet overnemen kijkt hier ook tegenaan: grond, schuur en woning kosten samen al genoeg, laat staan een nieuwbouwhuis erbij. Blijf bouwen waar mensen werken en wonen, maar maak het betaalbaar in plaats van weer luxe woningen neer te zetten die alleen beleggers kunnen aftikken.

Misschien moeten we ook eens stoppen met nieuwbouw als financieel product te behandelen. Gemeente stelt een plangebied vast, ontwikkelaar wacht op rendement, bank kijkt naar risico en ondertussen staat er drie jaar een bouwhek; dit is gewoon een bug in het systeem. Sneller vergunningen en minder eisenpakket zou al meer doen dan weer een subsidiepotje.

Tja, met die verkoopcijfers straks weer roepen dat er geen vraag is... Mensen willen best wonen, maar niet drie jaar wachten op een huis dat bij oplevering al onbetaalbaar is. Ondertussen staan wij wel elke dag in de file langs al die bouwgrond, lekker geregeld weer.

Op de bouw merken we het al: materiaal en personeel zijn duurder, maar de planning schuift steeds op. Een ontwikkelaar verkoopt liever tien dure huizen met dikke marge dan twintig betaalbare, en zo blijft de bouwkraan stilstaan terwijl iedereen roept dat er haast is.

Ach, verkoopcijfers zeggen ook weinig zolang mensen eerst hun oude huis moeten verkopen voordat ze nieuwbouw kunnen betalen; die doorstroming zit gewoon muurvast, en daar helpt nóg een brochure met een luxe keuken niet tegenaan

Wat in deze cijfers vaak ontbreekt: hoeveel projecten zijn er überhaupt opgeleverd? Als bouwers door bezwaarprocedures, netcongestie en steeds wisselende regels minder woningen kunnen starten, krijg je vanzelf minder verkopen. Dan kun je wel naar de koper wijzen, maar zonder voorspelbare planning komt geen enkele aannemer uit de voeten.

We praten steeds over méér bouwen, maar bijna nooit over waar die woningen komen te staan en wat dat met landschap, water en biodiversiteit doet. Als projecten alleen rendabel zijn op landbouwgrond aan de rand van dorpen, terwijl bestaande kernen leegstaande kantoren en winkels hebben, klopt het ecosysteem van de woningmarkt gewoon niet. Eerst betaalbaar én slim verdichten, daarna pas weer weilanden volstorten met stenen.

Misschien zit het probleem niet alleen bij de koper, maar ook bij al die prognoses waar gemeenten en ontwikkelaars hun plannen op baseren. Eerst worden er op papier duizenden woningen “nodig” verklaard, daarna blijkt de mix totaal niet te passen bij wat mensen kunnen lenen en willen wonen. Eigen onderzoek: vraag is niet hetzelfde als koopkracht, maar daar wordt in de spreadsheets voor het gemak overheen gekeken!!!

Wat ik mis: nieuwbouw wordt vaak verkocht als oplossing, maar de mensen die ik om me heen zie wonen hebben vooral behoefte aan een huis dat nú beschikbaar is. Een verpleegkundige met onregelmatigheidstoeslagen kan op papier best verdienen, maar krijgt door studieschuld, huur en tijdelijke contracten alsnog geen hypotheek rond. Dan kun je blijven bouwen voor de statistieken, maar daar komt niemand sneller van thuis.

Wat ook meespeelt is dat kopers bij nieuwbouw vaak jaren vooruit moeten betalen en wachten zonder precies te weten wat het uiteindelijk gaat kosten. Met stijgende bouwkosten en veranderende regels haken mensen dan gewoon af, zeker als een bestaande woning meteen beschikbaar is.