Verdachte Russische activiteit in Noordzee, onderzeeërs verjaagd

“kwaadaardige activiteiten” is weer zo’n persconferentie-woord, maar laten we niet doen alsof dit onschuldig toerisme is: die Kilo’s zitten daar echt niet voor de zeehondjes, die willen kabels, pijpleidingen en NAVO-patronen in kaart. Goed dat UK/Noorwegen ze zichtbaar schaduwen, want afschrikking werkt alleen als je laat merken dat je ze ziet en niet pas achteraf gaat miepen. En voor de mensen die straks roepen “waarom EU??”: dit is precies waarom je Noordzee-infra als kritieke veiligheid behandelt en info-uitwisseling strak trekt, subsidiariteit of niet, want een kapotte datakabel bij Eemshaven is geen lokaal probleempje. Rusland test gewoon elke grens die niet bewaakt wordt, al jaren.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort kat-en-muis op zee al sinds de Koude Oorlog standaardrepertoire is; het nieuws is vooral dat we nu zóveel kwetsbare spullen op de zeebodem hebben liggen dat “spionage” meteen economische sabotage kan worden. En dat triomfantelijke “verjaagd” klinkt leuk, maar onderzeeërs laat je meestal alleen weten dat je ze kúnt vinden; wegsturen is vooral een persmoment. Benieuwd of Den Haag eindelijk eens geld uittrekt voor echte Noordzee-bewaking, in plaats van weer een nieuw “commandocentrum” met powerpoints.

Dat “verjaagd” is leuk voor de camera, maar de echte vraag is: hoe zeker wéten we dat ze weg zijn als je ze vooral met sonar en patrouilles “laat merken” dat je kijkt? En wat ik mis: dit gaat niet alleen om datakabels, maar ook om CO₂-opslagvelden en windpark-exportkabels; we bouwen op zee een halve energiemachine en doen dan verbaasd dat anderen daar interesse in hebben. Misschien eens minder powerpoint-commandocentra en meer redundantie: extra kabelroutes/repair-schepen, want één knip en je zit zo met hogere stroomprijzen.

Dat “kwaadaardig” is natuurlijk framing, maar het echte punt is: die Noordzee is inmiddels geen lege plas meer, het is een druk industrieel park met kabels, pijpen, wind, data en straks waterstof, en dan ga je dus óók dit soort geopolitieke rommel krijgen. Enerzijds wil je stoer doen met “verjaagd”, anderzijds is dit vooral een signaalspel: Rusland test waar de gaten zitten en wij testen of we überhaupt kunnen zien wat er onder water gebeurt. En ondertussen praten we in NL vooral over extra F-35’s en tanks, terwijl de kwetsbaarheid juist zit in saaie dingen als reparatiecapaciteit, redundantie en wie er verantwoordelijk is als er iets “per ongeluk” stuk gaat op 80 km uit de kust. dit is precies zo’n grijs gebied waar je pas wakker wordt als de stroomprijs ontploft en iedereen ineens roept dat het sabotage was…