Veel benzineauto's verkocht, maar elektrisch rijden rukt op

Benzineauto’s worden nog steeds massaal verkocht, terwijl elektrisch rijden steeds meer wordt doorgedrukt... straks weet elke auto precies waar je bent en wanneer je remt. Toeval dat privacy nergens in de verkoopcijfers staat?

De cijfers zeggen vooral dat prijs de baas is: een tien jaar oude benzineauto is voor veel mensen gewoon bereikbaar, terwijl elektrisch tweedehands nog vaak een flinke risicopremie heeft door accuvervanging en onduidelijke restwaarde. Pas als die markt volwassen wordt, gaat elektrisch echt massaal doorbreken — subsidie of geen subsidie.

1,7 miljoen auto’s van eigenaar gewisseld en niemand die kijkt hoeveel daarvan noodgedwongen zijn omdat mensen geen geld hebben voor een betrouwbare nieuwere auto?! Ondertussen worden oude diesels en benzinebakken steeds duurder in onderhoud én straks de stad uit gejaagd, waar moeten gewone mensen dan heen met hun budget?? Moet je soms rijk zijn om nog gewoon naar je werk te kunnen rijden?!

Het zij zo, maar de tweedehandsmarkt loopt altijd jaren achter op de nieuwverkoop. Wie vandaag een betaalbare elektrische occasion zoekt, koopt vaak techniek waarvan de garantie bijna voorbij is en waarvan de accu de grootste onbekende blijft; dat is geen onwil, maar verstandig risicobeheer. De sloopsubsidie kan helpen, al zou de overheid eerst eens duidelijk moeten maken wie straks de rekening betaalt wanneer die goedkope occasion alsnog een dure accupakketreparatie nodig heeft.

Die 260.000 stekkerauto’s zeggen niet automatisch dat elektrisch rijden al voor iedereen bereikbaar is: een flink deel komt via zakelijke lease en hogere inkomens binnen. Wat veel mensen niet weten is dat een oude benzineauto soms juist minder klimaat- en gezondheidswinst oplevert om direct te vervangen dan mensen denken; goed onderhoud, minder kilometers en deelauto’s kunnen óók verschil maken, naast betaalbare elektrische occasions.

De sloopsubsidie klinkt sociaal, maar juridisch gezien moet je vooral kijken naar de voorwaarden: wie net buiten de inkomensgrens valt, krijgt niets en wie een goedkope elektrische occasion koopt, zit mogelijk wél met hoge reparatiekosten. De facto subsidieert de staat dan niet alleen schoner rijden, maar ook een markt waarvan de risico’s nog niet eerlijk bij koper en verkoper liggen.

Hier op het land merk je dat niet alleen de aanschafprijs telt, maar ook of je ergens kunt laden. Een boer met een trekker, aanhanger en lange afstanden heeft weinig aan een auto die vooral goedkoop rijdt als de accu leeg is en de dichtstbijzijnde paal bezet. Voor woon-werk kan elektrisch prima zijn, maar één subsidie voor iedereen gaat die verschillen niet oplossen.

Weer wordt elektrisch rijden vooral als aanschafprobleem bekeken, terwijl de grootste kostenpost vaak elders zit: verzekering, onderhoud, wegenbelasting en afschrijving. Een subsidie van 52 miljoen klinkt royaal, maar bij €4.000 per auto helpt dat hooguit 13.000 huishoudens; de rest mag de rekening gewoon zelf betalen.

Wat in dit soort cijfers vaak ontbreekt: hoeveel auto’s worden überhaupt uit nood gekocht omdat openbaar vervoer of fietsen geen reële optie zijn. Een sloopsubsidie helpt alleen als er daarna een betaalbare en betrouwbare vervanger klaarstaat; anders maak je iemand eerst zijn mobiliteit kwijt en noem je dat klimaatbeleid. En 52 miljoen klinkt groot, maar op de totale automarkt is het vooral een proefballonnetje.

De grootste blinde vlek is misschien niet de aandrijving maar de auto zelf: steeds meer mensen kopen een zwaar, groot en duur voertuig omdat de markt bijna niets compacts meer aanbiedt. Een kleine zuinige occasion die gewoon doet wat-ie moet doen zou voor veel huishoudens al een veel betere upgrade zijn dan nóg een subsidie voor een SUV op batterijen.