Tweede Kamer debatteert over woningbouwopgave

In de praktijk: urgentie voor mensen die vluchten voor geweld en voor dakloze gezinnen moet gewoon voorrang krijgen, daar valt weinig aan te “debatteren”. Maar als je tegelijk miljarden wegbezuinigt en elk bouwplan vastloopt op vergunningen en stikstof, dan blijft het bij brieven en mooie woorden. gooi eens echt grond vrij en bouw klein en betaalbaar, niet alleen weer dure blokken voor de markt.

Iedereen roept “bouwen bouwen”, maar ondertussen houden we een complete woningvoorraad gegijzeld met scheefwonen en een systeem waarin doorstromen financieel dom is: als je eenmaal goedkoop huurt of een oud huis met lage lasten hebt, waarom zou je dan naar iets kleiners gaan voor méér geld en minder zekerheid? In mijn tijd bij de KLM zag je het verschil met landen waar je gewoon sneller kunt verhuizen zonder dat je meteen kapot belast wordt of je huur verdubbelt, hier is het allemaal regels stapelen en dan verbaasd zijn dat de keten vastzit. Urgentie voor echte noodgevallen prima, maar als je de rest niet loswrikt met harde prikkels en veel meer tijdelijke/modulaire bouw zonder eindeloze bezwaarcarrousels, dan blijft het elk jaar hetzelfde toneelstukje in de Kamer.

Kijk, ze kunnen lullen over “bouwopgave” tot ze blauw zien maar zolang gemeenten grond als melkkoe blijven behandelen (erfpacht, parkeernormen, leges, eindeloze eisen) blijft elke nieuwbouwwoning gewoon een soort belastingpakket met een dak. En dan dat bezuinigen erbij: markt ziet dat en priced meteen hogere risicopremie in, dus ontwikkelaars gaan of minder bouwen of alleen high-end waar de marge nog klopt. wil je echt tempo? fix die gemeentelijke verdienmodellen en stop met doen alsof de markt gratis kan voorfinancieren.

Dit is precies waarom dat “bouwen bouwen” zo hol klinkt als je ondertussen doet alsof elke nieuwe wijk per se een weiland vol asfalt en parkeerplaatsen moet worden. Je kunt zóveel sneller én goedkoper wonen maken door leegstaande kantoren/winkels om te bouwen en binnenstedelijk te verdichten rond OV, maar dan moet je wel stoppen met die parkeernormen-fetisj en accepteren dat niet elk stukje ruimte naar auto’s gaat. En ja, urgentie voor slachtoffers en dakloze gezinnen is gewoon beschaving, maar als je de stad blijft ontwerpen alsof biodiversiteit en hitte-eilanden bijzaak zijn, dan bouw je het volgende probleem er meteen bij…

Urgentie roepen is makkelijk, maar je schuift dan vooral de schaarste anders over de wachtlijst heen en dan krijg je lokaal weer gedoe met “waarom zij wel en mijn dochter niet” en bezwaar/raadsvragen, etc. En die opvang/ beschermd wonen-kant heeft nog een extra kink: zonder goede begeleiding en afspraken met corporaties (overlast, huurachterstand, zorgcontinuïteit) durven ze mensen vaak niet eens te plaatsen, dus dan heb je op papier een woning maar in de praktijk geen landing. kabinet klem met geld, prima, maar doe dan tenminste één ding goed: zorg dat VWS/VRO/gemeenten niet langs elkaar heen werken, want dat kost nu vooral tijd en uiteindelijk ook gewoon geld…

Urgentie is nodig, maar het is ook een soort morele loterij geworden: wie kan het beste aantonen dat z’n ellende “erg genoeg” is, krijgt een sleutel, de rest blijft in de wachtrij verzuipen. En ondertussen vergeten we de stille motor achter dakloosheid: private huren waar je met één huurverhoging of een scheiding meteen door het ijs zakt, terwijl gemeenten vrolijk vergunningen uitdelen voor nóg een “middensegment” van 1400 euro. Enerzijds roepen we Housing First, anderzijds zetten we mensen na 6 maanden begeleiding weer in precies dezelfde onzekere markt, met tijdelijke contracten en een borg die niemand heeft. Misschien eens minder debatteren over bouwen als abstract getal en meer over woonzekerheid als basisrecht, basisrecht.

Urgentie en actieplannen zijn leuk, maar zolang corporaties en gemeenten bij “kwetsbare” huurders standaard met extra eisen komen (bewijs van begeleiding, zorgcontract, nul-risico), blijft het in de praktijk gewoon nee verkopen met een nette brief erbij. Ten eerste moet je die acceptatieplicht/plaatsingsafspraken keihard afdwingbaar maken met sancties, ten tweede fix meteen de financiële ellende: als iemand uit opvang komt en je zet ‘m op een huur + energie + eigen risico die niet te dragen is, dan is terugval ingebakken… maar ok, dan heet het straks weer “complexe casuïstiek”.

debatteert?? ze zitten al jaren te debatteren en ondertussen kan je niet eens een normale gezinswoning vinden zonder dat je 40k moet overbieden of een “loting” wint alsof het een festivalkaartje is?! waarom hoor ik NOOIT iemand in die Kamer over beleggers die hele straten opkopen en starters eruit drukken, of over makelaars die alles op Funda zetten als biedingscircus?? en dan straks weer een targetje en een powerpoint, en dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!

ze kunnen debatteren tot middernacht maar als netbeheerder zegt “geen capaciteit” en de aannemer geen mensen heeft, dan blijft het een tekening op papier. begin eens met vaste stroomaansluitingen, riolering en een fatsoenlijke planning, anders bouw je luchtkastelen en zit je straks weer naar elkaar te wijzen.

nou ze kunnen in de kamer wel weer stoer doen met “miljoenen woningen” maar hier in almelo staat gewoon een hele rij panden boven winkels leeg omdat het niet uit kan of het gezeur met splitsen/brandveiligheid/geluid, hoorde van een klant (makelaar) dat één trap en een extra meterkast al een half jaar papierwerk is… begin dáár eens mee, dan heb je sneller woningen dan met weer een nieuw weiland vol tekeningen en lintjes knippen.

Tsja ze hebben het altijd over “bouwen”, maar niemand heeft het over het stroomnet en water/riolering dat hier al op z’n tandvlees loopt… bij ons in de wijk wordt nieuwbouw gewoon afgeremd omdat de aansluiting pas over jaren kan, dan kun je in Den Haag debatteren tot je een ons weegt.