Traumahelikopter op vliegveld Teuge krijgt Kamermeerderheid

Goh, als zo’n extra traumaheli echt minuten kan schelen dan is 15 miljoen ineens niet zo gek, maar mag er dan ook meteen fatsoenlijk naar die herrie voor omwonenden gekeken worden en niet pas als iedereen gek wordt, toch?

ik zie het elke dag: zo’n traumaheli is prachtig, maar als er daarna geen IC-bed of OK-team is omdat alles al jaren uitgeknepen wordt, sta je alsnog te wachten met een patiënt die je nú moet hebben. 15 miljoen per jaar klinkt stoer in de Kamer, maar zorg dan ook dat er genoeg mensen zijn om die helikopter én de opvang erna te draaien, anders is het vooral politieke PR met rotorbladen.

Goed dat die witte vlek eindelijk wordt aangepakt, maar zet dan ook meteen harde afspraken neer over wie er wanneer mag vliegen en hoe de meldkamer triageert, anders krijg je straks óók gedoe over “onnodige” vluchten en herrie terwijl het juist om draagvlak gaat. En die 15 miljoen is niet alleen een heli, het is 24/7 personeel, onderhoud en opleiding; als je daar op gaat beknibbelen heb je een mooi toestel op Teuge dat te vaak aan de grond staat, daarentegen zijn de buren dan wél de klos.

Weer zo’n plan met grote woorden en een klein rekensommetje: €15 miljoen per jaar is na 10 jaar gewoon €150 miljoen, en dan moet Teuge óók nog vergunningen, extra personeel en een hele operatie eromheen regelen… maar dat “staat er over 2 jaar” wordt nu al verkocht alsof het morgen opstijgt. En dan ook nog een spoedteam met ambulance in Maastricht erbij, wat heeft dat met Teuge te maken behalve dat er ergens weer een potje op moet? typisch Haagse boekhouding: alles bij elkaar vegen en hopen dat niemand vraagt wat het per gered leven kost en wie het straks structureel betaalt.

Prima dat die witte vlek weggaat, maar 15 miljoen per jaar voor een heli lukt ineens wél terwijl wijkverpleging, SEH’s en ambulanceposten al jaren worden “efficiënt” wegbezuinigd — oh ja want zichtbare speeltjes scoren beter dan saaie basiszorg. En let op: als dit via aanbesteding weer bij de goedkoopste club belandt, krijg je een shiny toestel met flexcontracten en burn-outs, want marktwerking gonna market.

Ja lekker, weer 'n traumahelikopter die 15 miljoen per jaar gaat kosten... en wat gaat dat nou echt opleveren behalve 'n hoop herrie voor de omwonenden van Teuge? ik bedoel, ge hebt toch ook fatsoenlijke ambulancezorg nodig in de regio, en niet alleen 'n heli die eventjes wat minuten kan schelen... en dan moet ge dat personeel en onderhoud ook nog regelen, en opleidingen... gewoon 'n janboel, en dan gaan we roepen dat het allemaal zo duur is... ik zit hier al 'n jaar zonder werk en dan zie ik dit langskomen... gewoon 'n kwestie van verkeerde prioriteiten, vind ik.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof zo’n traumaheli “Gelderland redt”, maar Teuge ligt pal tegen de Duitse grens aan; als je de dispatch en protocollen niet keihard afstemt met Duitsland/NRW, blijf je alsnog tijd verliezen aan gedoe over wie wanneer vliegt en waar je mag landen. En die 15 miljoen is één ding, maar als de SEH’s in de regio ’s avonds half dicht zijn wegens personeelstekort, dan heb je straks een perfect snelle heli die een patiënt alleen maar sneller naar een volle gang brengt.

15 miljoen per jaar en dan doen alsof het alleen om “sneller erbij zijn”, terwijl de echte winst vaak zit in wat er in die eerste 10 minuten aan boord gebeurt: intuberen, bloed, pijnstilling, beslissingen nemen die een gewone ambulance simpelweg niet mág of kan. Paradoxaal genoeg is zo’n heli dus óók een vliegende schaarste-oplossing: we centraliseren expertise en vliegen het rond omdat we het niet meer overal op de grond georganiseerd krijgen. en ja, herrie is kut, maar misschien is de ongemakkelijke vraag: wat vinden we erger, geluid boven je tuin of het idee dat je postcode je overlevingskans stiekem mee bepaalt?

15 miljoen per jaar is veel geld, maar als je ’s avonds ergens op een dijk of in het buitengebied ligt met een zwaar ongeluk dan ben je blij dat er iemand snel komt die meer kan dan een brancard duwen. laat ze dan ook meteen fatsoenlijk regelen waar die heli ’s nachts wél en níet mag landen, want nu is het vaak gedoe met weilanden, vee en boze buren terwijl elke minuut tikt.

15 miljoen per jaar klinkt als “veel” tot je beseft wat een paar minuten winst bij een reanimatie, zwaar trauma of kinderongeval in de praktijk doet, dan is het gewoon een no-brainer, en ja die herrie is vervelend maar je woont ook niet naast Schiphol om stilte te horen. Waar ik me meer aan erger: Teuge is prima, maar regel dan meteen die vergunningen, nachtprocedures en vooral de brandstof/onderhoudslogistiek strak, want anders heb je straks een mooi toestel op papier dat te vaak aan de grond staat door gedoe en personeelstekort, en dan mag de Duitse kist alsnog weer komen invliegen. In mijn tijd bij de KLM was het simpel: je kunt alles kopen, maar zonder mensen en duidelijke procedures is het gewoon een duur stuk metaal dat nergens heen gaat.

15 miljoen klinkt als een hoop, maar bij dit soort dingen is de echte bottleneck vaak niet het toestel maar de vergunningen, landingplekken en afspraken met ziekenhuizen/meldkamer; als je dat niet strak regelt heb je straks een heli die “beschikbaar” is maar in de praktijk te vaak nee moet verkopen. en over die herrie: geef omwonenden gewoon harde tijden/route-afspraken en transparante cijfers, dan voorkom je dat het meteen een loopgravenoorlog wordt.