Supermarkten zijn slecht voorbereid op crisissituaties: 'Vrij snel chaos'

Hier op het land ligt er altijd wat extra in de schuur, juist omdat je weet dat er een keer iets misgaat met stroom, water of vervoer. In de supermarkt is het allemaal strak op “vandaag besteld, vanmiddag leeg”, en dan staan mensen bij de eerste storing al te vechten om pasta en wc-rollen… tja. En met pin-only en geen noodstroom ben je nóg sneller klaar, ook al ligt het eten 10 meter verderop.

Dat “lege schappen” is nog het minst, het echte breekpunt is vaak koeling + betalingen: zonder stroom kun je na een paar uur al tonnen aan gekoeld/vries weggooien en pinnen ligt eruit, dus dan staat er eten maar kun je het niet afrekenen. En met extremer weer (hitte, overstroming) krijg je niet één storing maar dagenlange verstoringen in transport en distributie, just-in-time is dan gewoon een kaartenhuis. Waarom hebben we wél strategische olie/gas maar geen minimale voedsel/koel/backup-stroom-eisen voor supermarkten in elke regio?

Ik zie het elke dag: mensen denken dat “de supermarkt” het wel oplost, maar als stroom/pin/internet eruit ligt sta je dus ook in het ziekenhuis meteen met gedoe, want onze voeding, medicijnkoelingen en zelfs sommige infuuspompen hangen óók aan diezelfde keten. En dan roepen ze “maak een crisisplan” maar ondertussen is alles wegbezuinigd aan buffers en noodstroom, tot het een keer echt misgaat en iedereen hysterisch wordt om brood.

dat hele “just in time” is mooi tot de eerste vrachtwagen stilvalt, maar wat me vooral opvalt: bijna niemand heeft nog contant geld en een simpel gaspitje in huis, alles moet via app en stekker. je hoeft geen bunker, maar een beetje nuchtere zelfredzaamheid is ook gewoon rentmeesterschap, anders sta je bij de eerste tegenslag met lege handen.

Joa in de horeca zie je nog iets anders: als de stroom/pin eruit ligt kun je niet eens meer “even snel” naar de supermarkt, want iedereen wil dan óók bij ons broodjes/soep/water halen en binnen een uur is je voorraad op en je personeel op tilt. We hebben hier wel een noodplanneke, maar zonder duidelijke afspraken vanuit gemeente/veiligheidsregio over noodstroom, contant afrekenen en wie wanneer bevoorraad wordt, wordt het gewoon duwen en trekken bij de achterdeur… sjön chaos, rustig aan zeg.

dat “supermarkten slecht voorbereid” is ook omdat alles gecentraliseerd is: paar mega-DC’s en één cloud/ERP laag erboven, als daar een ransomware of telecom-storing op knalt is het niet één filiaal maar half NL tegelijk offline, single point of failure as a lifestyle. en dan gaat de overheid weer met “crisisoverleg” terwijl ze zelf contant geld en lokale opslag al jaren wegreguleren, lmao legacy code in productie.

oh ja want “efficiëntie” = geen buffers en dan ineens verbaasd dat het instort… dit is gewoon kapitalisme: alles geoptimaliseerd voor marge, nul redundantie, en als het misgaat mag de burger gaan hamsteren en de overheid paniekplannen tikken. maak noodstroom + minimale regionale voorraad gewoon een harde eis (en betaal het uit die recordwinsten), niet weer een vrijwillig convenantje waar niemand aan hangt.

Grappig hoe iedereen nu naar “de supermarkt” kijkt, terwijl de echte bottleneck bij een crisis gewoon de vitale infra is waar ze aan vastzitten: netbeheer, telecom, brandstoflogistiek, betalingsverkeer. Je kunt supermarkten wel verplichten tot noodstroom en voorraden, maar als je tankstationpomp ook dood is en de distributiecentra geen data/routeplanning hebben, kom je nog nergens. En ja, dit is precies zo’n dossier waar NL altijd roept “markt regelt het” tot het misgaat en dan moet de overheid ineens met een crisisplan komen… beetje laat, jongens. Subsidiariteit prima, maar dan moeten veiligheidsregio’s en ketenpartijen wél vooraf harde afspraken hebben, niet pas na de eerste plundervideo op tiktok.