Stelling | 'De wereldkaart moet volgens de Equal Earth-projectie worden getoond'

Prima idee. Een kaart is nooit neutraal: jarenlang leken rijke landen door de Mercatorprojectie veel groter dan ze zijn, terwijl Afrika en Zuid-Amerika visueel werden weggedrukt. Laat kinderen én volwassenen gewoon zien hoe de wereld werkelijk in elkaar zit, dat geeft misschien ook wat meer begrip en verbinding.

Prima om Equal Earth vaker in de klas en in het nieuws te gebruiken, maar vertel er dan ook eerlijk bij dat elke platte kaart een keuze en vervorming is. Anders vervangen we de ene simpele voorstelling door de andere; laat onze kinderen liever ook een globe zien, dan begrijpen ze pas echt hoe bijzonder en rond onze aarde is.

De Equal Earth-projectie is vooral nuttig als mensen landen met elkaar gaan vergelijken, maar voor navigatie is Mercator helemaal geen domme of “foute” kaart. Wat mij opvalt: in veel schoolboeken staan nog steeds losse kaartjes met verschillende projecties zonder dat erbij staat waarom; leerlingen leren dan ongemerkt dat een kaart de werkelijkheid ís. Dat is een didactisch probleem, niet alleen een cartografisch probleem.

Equal Earth is ook niet automatisch de eerlijkste keuze: de vorm van landen en continenten wordt behoorlijk uitgerekt en gebogen. Voor dagelijks gebruik lijkt een digitale kaart met een knop voor oppervlakte, afstand of navigatie mij zinvoller dan één verplichte wereldkaart; zo zie je meteen welke eigenschap je op dat moment nodig hebt. En graag de naam van de projectie erbij, want anders begint de verwarring gewoon opnieuw.

Equal Earth vaker gebruiken lijkt mij prima, maar maak er geen morele kruistocht van. Mercator is niet ontstaan om Afrika kleiner te maken; hij was vooral praktisch voor koerslijnen en zeevaart. Het echte probleem zit in gedachteloos kaartgebruik: zet desnoods twee projecties naast elkaar en leg uit waarom ze verschillen, anders leren leerlingen vooral dat de VN ook over een kaartlegenda kan vergaderen.

Goh, op een kaart in de wachtkamer zie ik vooral hoe weinig mensen naar de legenda kijken. Zet er gewoon duidelijk bij wat je precies vergelijkt, want anders gaan mensen afstanden, oppervlaktes en grenzen vrolijk door elkaar halen toch?

Een wereldkaart wordt pas echt misleidend als de bronvermelding en projectie ontbreken. Zet daarom bij elk kaartje zichtbaar de gebruikte projectie én het doel ervan; dat lijkt me voor het onderwijs belangrijker dan één voorkeurskaart overal verplicht ophangen. En bij verkiezingskaarten graag ook, want daar worden kleuren en oppervlaktes al vaak genoeg voor betekenis aangezien.

de echte eindbaas is niet de projectie maar de screenshot zonder bron legenda of jaartal bro google maps heeft nog steeds meer macht over ons wereldbeeld dan deze hele discussie lol