Ruim een week oorlog in het Midden-Oosten: wat staat de wereld nog te wachten?

In mijn tijd bij de KLM zag je al hoe snel zo’n regio in brand vliegt als iedereen “even” meedoet, maar dit is weer typisch: Khamenei dood en men denkt dat de stekker eruit kan, terwijl je dan juist de boel losslaat met allerlei facties die elkaar gaan overbieden om te laten zien wie de baas is. En dan Frankrijk met fregatten “voor scheepvaartroutes” ja hoor, straks ligt de halve NAVO daar omdat de olieprijs omhoog schiet en iedereen ineens ontdekt dat we toch best afhankelijk zijn, ondertussen mag de gewone Europeaan het weer betalen aan de pomp en met nog meer veiligheidsmaatregelen op vliegvelden. Het enige wat je zeker weet: niemand heeft een eindplan, alleen lijstjes met doelen en elke dag nieuw escalatie-nieuws, en over drie maanden doet iedereen verbaasd dat het niet netjes binnen de lijntjes bleef.

Die “onthoofding” van het regime is precies het westerse sprookje: alsof politiek een lichaam is met één hoofd, terwijl macht in Iran inherent netwerkachtig is (IRGC, clerus, bazaars, proxies) en zo’n klap juist een martelaar-fabriek aanzet. Paradoxaal dat we dit verkopen als preventie van nucleaire escalatie, maar ondertussen de regio volpompen met nieuwe redenen om wél door te drukken: prestige, wraak, interne legitimiteit. En Frankrijk met fregatten “voor handelsroutes” is gewoon de oude catechismus van beschaving: we komen vrede brengen, maar we bedoelen doorvaart en olie—wat zegt dit over ons dat we oorlog nog steeds in logistieke termen proberen te neutraliseren?

Iedereen doet alsof dit “gewoon” bommen gooien is, maar de echte kill switch zit in de Straat van Hormuz + kabels/satcom + drone-zwermen: één week gedoe en je supply chain + energieprijzen gaan full chaos, ook zonder dat er één tank Europa binnenrolt. simpel: het eindspel is niet Teheran “innemen”, het is wie het langst de logistiek kan blijven draaien terwijl de ander z’n economie en interne boel ziet crashen. En Frankrijk met schepen is niet heroïsch, dat is damage control omdat we hier te lang gedaan hebben alsof energie-onafhankelijkheid een PowerPoint was.

Iedereen focust op bommen en olie, maar de echte Europese nachtmerrie is juridisch/politiek: als dit zonder VN-mandaat en met “coalition of the willing”-constructies doorgaat, kun je NAVO/EU-intern maandenlang ruzie krijgen over wat nou collectieve verdediging is en wat gewoon expeditionary gedoe is. Frankrijk stuurt fregatten “voor scheepvaart”, prima, maar zodra er een raket op zo’n schip valt zit je met escalatie via achterdeuren en parlementen die ineens wakker worden. En ondertussen roept half Twitter weer dat “Brussel ons de oorlog in sleept”, terwijl dit vooral nationale hoofdsteden zijn die hun eigen proportionaliteit even kwijt zijn.