Regeringscommissaris Hamer: waakhond nodig voor onderzoekers naar seksueel grensoverschrijdend gedrag

dat er cowboys tussen zitten geloof ik meteen, maar nog een “waakhond” erbij en straks is niemand meer verantwoordelijk behalve de toezichthouder van de toezichthouder. beter: gewoon harde eisen aan opleiding en bewijsvoering, en als iemand loopt te rommelen meteen vergunning kwijt en voor de rechter, want een beschadigde naam krijg je niet weer terug.

Weer een nieuwe “autoriteit” optuigen zonder ook maar 1 eurobedrag of fte te noemen, dat wordt dus gewoon 10-20 miljoen per jaar aan kantoor, juristen en communicatie en de echte cowboys lachen zich rot. En ondertussen blijft de kern hetzelfde: organisaties huren zo’n bureau in om schade te beperken, dus onafhankelijkheid is per definitie een sprookje zolang de opdrachtgever de factuur van €25.000-€100.000 betaalt. Zet dan minimaal een verplichte openbare kwaliteitsregistratie met uitspraken/klachten neer, anders is het weer een stempelmachine die pas ingrijpt als de rechter al klaar is.

Ja jong, zo’n “particulier onderzoek” is vaak gewoon HR met een duur jasje: slachtoffer moet alles vertellen, dader krijgt een praatje en daarna hoort ge niks meer want privacy… zet dan op z’n minst vast dat zo’n bureau géén NDAtjes en zwijgclausules mag regelen en dat de melder altijd het hele rapport krijgt, anders blijft het doofpot met een keurmerk erop.

Juridisch gezien zit het echte gat niet bij “cowboys” maar bij bewijswaarde: zo’n particulier rapport is geen strafrechtelijk onderzoek, geen hoor/wederhoor onder waarborgen, en toch gaan organisaties er ontslag op staande voet of publieke reputatieschade op bouwen. Als je dan een waakhond optuigt, regel meteen minimum-procesregels (inzage, correctierecht, dossierplicht, bewaartermijnen) en aansprakelijkheid van het bureau bij aantoonbaar onzorgvuldig handelen, anders wordt het weer een keurmerk waar iedereen achter wegduikt.

Nog een “waakhond” gaat nul oplossen zolang de incentives fout staan: het bureau is vendor, de opdrachtgever is klant, dus het rapport wordt gewoon een netjes opgemaakt risico-memo. simpel: maak het zoals een audit—random toewijzing uit een pool, fixed tarieven, verplichte logging/chain-of-custody en zware aansprakelijkheid bij slordig werk, anders blijft het HR-theater met een keurmerk en een factuur.

Die “cowboys” zijn echt niet alleen een paar malafide bureautjes, het is ook het verdienmodel: organisaties willen rust, geen waarheidsvinding, dus je koopt een rapport dat vooral *proces* uitstraalt. Enerzijds is toezicht prima, anderzijds krijg je zonder transparantie gewoon een nieuwe laag papier waar iedereen zich achter verstopt. Wat ik mis: verplicht publiceren van geanonimiseerde methodes, doorlooptijden en (ja) hoeveel klachten/rectificaties een bureau krijgt, want zonder dat blijft het voor werknemers en melders gokken wie je tegenover je krijgt. En zet er meteen bij dat zo’n onderzoek nooit de “einduitspraak” mag zijn voor ontslag of publieke naming & shaming, want nu wordt een HR-rapport behandeld als quasi-rechtbank en dat is vragen om ellende.

Die “cowboys” zijn irritant, maar het echte probleem is dat zo’n onderzoek een soort schijnrechtbank wordt zonder de waarborgen van een echte rechtbank: geen fatsoenlijke bewijsregels, geen echte tegenspraak, wel levenslange reputatieschade. Dan kun je een autoriteit optuigen, maar zolang het eindproduct een rapport blijft dat iedereen als morele einduitspraak leest, blijft het inherent een ritueel om onzekerheid te bezweren. Paradoxaal: we willen tegelijk geloven in “luister naar slachtoffers” én in “onschuldig tot bewezen”, en we proppen dat in een ingehuurde pdf van 80 pagina’s—wat zegt dat over ons dat we waarheid zijn gaan outsourcen.

Wederom allemaal drukte over “cowboys”, maar niemand durft het verdienmodel aan te pakken: die bureaus schrijven rapporten van 80 pagina’s met 15 uur interviewen en 60 uur ‘juridisch poetsen’ à €175 per uur, en de rekening van €30.000+ verdwijnt gewoon in de HR-pot. Maak het simpel: verplicht vaste tarieven en een standaard doorlooptijd, en laat de melder én beschuldigde het ruwe transcript (geanonimiseerd) kunnen inzien, anders blijft het knip-en-plakwerk waar je iemands baan op baseert. En ja, dat kost wat, maar nu betalen we dubbel: eerst het bureau, daarna de advocaat en de rechter.