Raad van State zet Nederland onnodig op slot met verkeerd stikstofdogma

dat hele stikstof-dogma voelt echt als weer zo’n systeemding: papieren modellen boven de werkelijkheid, en ondertussen zitten onze kinderen in wijken met bouwputten die stilvallen en boeren die kapot gaan. Natuurlijk moeten we de natuur beschermen, maar dan wel bewust en eerlijk, niet met een juristenmachine die alles op slot zet en daarna zeggen “tja regels”. en intussen gooien ze wél overal troep met e-nummers en rotzooi de keten in, maar een schuur bouwen kan ineens niet…??

Wederom doen alsof de Raad van State “Nederland op slot zet”, terwijl het gewoon de overheid is die al 15 jaar roept dat het “met een programma” wel kan en ondertussen vergunningen uitdeelt op basis van wensdenken. Als je een dossier niet rond krijgt met meetdata en harde maatregelen, dan gaat elke rechter (ook in Luxemburg) je terugfluiten, zo simpel is het. En intussen verbranden we wél rustig miljarden aan halve oplossingen en adviseurs, maar fatsoenlijk uitkopen/omschakelen met echte reductie? nee hoor, dat is “te duur”… tot je weer €2-€3 miljard vertraging in de bouw hebt.

Die “RvS-dogma”-frame is zo lui: de Raad past gewoon art. 6 Habitatrichtlijn toe en dat is bewust streng omdat Natura2000 geen hobbyclub is maar Europees recht met een *bewijslast* bij de vergunningverlener. Ten eerste is het niet “nul risico”, het is: geen redelijke wetenschappelijke twijfel over significante effecten, en als je beleid jarenlang leunt op modellen zonder harde reductie/handhaving dan faal je precies op dat punt. Ten tweede: als je echt boos bent, richt je pijlen op kabinet + provincies die wéér kiezen voor rekentrucs (intern salderen, “toekomstige maatregelen”) i.p.v. echte uitstoot omlaag, maar ok geef de rechter de schuld omdat die niet mee wil in wensdenken.

Dit stuk doet alsof de RvS uit het niets “Nederland op slot” zet, maar de echte bottleneck is dat we in NL alles via vergunningen willen blijven stapelen terwijl de basiskwaliteit van Natura2000 al jaren onder de norm hangt. Zolang je die instandhoudingsdoelen niet haalt, wordt elke extra mol stikstof juridisch een mijnenveld en dan kan je nog 100x “proportionaliteit” roepen, maar ok. En dat “Clausewitz”-pseudoniem zegt ook genoeg: lekker oorlogstaal, nul plan hoe je wél binnen EU-recht structureel ruimte maakt zonder weer een PAS 2.0 die bij de eerste procedure omvalt.

Dat “RvS zet NL op slot”-frame is lekker makkelijk, maar de echte paradox is dat we een ecologische grens juridisch willen fixen terwijl we politiek weigeren te kiezen wie er dan minder mag uitstoten. Rechters vullen dat vacuüm niet uit ideologie maar omdat het systeem inherent zo werkt: als je schade niet kunt uitsluiten, kun je ook niet blijven stapelen met vergunningen alsof natuur een spreadsheet is. Misschien moeten we eens eerlijk zijn dat stikstof geen juristenprobleem is maar een verdelingsprobleem, en dat niemand die rekening wil tekenen.

ja maar in de praktijk is het gewoon chaos: ik heb hier klanten die een kleine uitbouw of een nieuw bedrijfspand willen en die hangen maanden in “u moet nog een berekening”, terwijl er ondertussen langs de snelweg vrolijk vrachtwagens staan te draaien en niemand die daar een vergunningen-circus van maakt. en dan roepen ze weer dat de rechter het doet… nee joh, maak eens één duidelijke lijn en ga ook echt handhaven, nu is het vooral: de braafste betaalt en de grootste uitstoter lacht zich kapot.

Dat “dogma” verhaal mist één heel praktisch punt: stikstof is niet alleen een juristengetalletje maar ook gewoon ammoniak + fijnstof uit veehouderij en verkeer, en dat zie je terug in luchtwegklachten (astma/COPD) en zelfs cardiovasculaire risico’s, vooral rond drukke corridors en stallen. Overigens: zolang we blijven doen alsof depositie “wel meevalt” en tegelijk Natura2000 én volksgezondheid onder druk staan, blijft elke vergunning een rechtszaak-wachtkamer, want de basis is gewoon te vies. je kunt de RvS de schuld geven, maar de echte keuze is: uitstoot echt omlaag (en ja dat doet pijn) óf eindeloos procederen en vertragen…