Raad van State kritisch op financiële keuzes kabinet-Jetten

ambtenarenapparaat “afslanken” klinkt altijd lekker voor de bühne, maar als je tegelijk meer regels en controles stapelt is het gewoon schijnbezuiniging en gaat de uitvoering op slot. en die vermogensbelasting: prima, maar maak ’m voorspelbaar en houd kapitaal hier, anders stemt de markt met de voeten en ben je je opbrengst kwijt.

Men vergeet gemakkelijk dat “minder ambtenaren” in Den Haag altijd eindigt met méér consultants, méér rapporten en dus gewoon een duurdere omweg; de uitvoering wordt niet slanker maar holler. En die vrijheidsbijdrage op loon is politiek lekker veilig: de loonstrook kan niet emigreren, vermogen wel. Als je echt evenwicht wilt, begin dan eens met het heilige huisje van aftrekposten en uitzonderingen waar elke lobbyclub z’n eigen hoekje heeft; dáár lekt het geld weg.

minder ambtenaren is gewoon: minder controle op grote bedrijven, minder inspecties, meer “zelfregulering” — oh ja want dat werkte zó lekker bij toeslagen, bouwfraude en noem maar op. En die vrijheidsbijdrage op loon… defensie betalen via de loonstrook terwijl vermogen en winst lekker door fiscale achterdeurtjes glipt, neoliberalism met een vlaggetje erop. Hypotheekrenteaftrek laten staan is ook niet “complex”, het is gewoon heilig voor huizenbezitters en banken, en huurders mogen weer dokken.

die “minder ambtenaren” klinkt altijd stoer tot je beseft dat het in de wijk betekent: nóg langer wachten op een Wmo-besluit, nóg een keer je hele verhaal doen, en mensen die al wankel staan vallen dan gewoon om. Ik zie dagelijks dat de rekening van dit soort Haagse rekentrucs bij de hulpbalie komt te liggen, en dan krijg je dus meer crisisopvang, meer schulden, meer ellende… dat is óók een begroting, alleen staat het niet in de voorjaarsnota. En die vrijheidsbijdrage op loon: ja joh, laat de schoonmaker defensie betalen terwijl vermogen weer “complex” is, zo maak je mensen echt woest.

“Ambtenaren afslanken” is leuk tot je beseft dat je ook minder mensen hebt voor toezicht en handhaving, en dan krijg je dus meer fraude en meer ellende op straat. En dan mag de politiek weer doen alsof dat “incidenten” zijn, terwijl je zelf het slot van de deur eraf schroeft.

Raad van State wijst hier eigenlijk op het echte probleem: jullie roepen “houdbaarheid” maar maken nul keuzes die politiek pijn doen, dus dan ga je knippen in uitvoering en plakken op loonstroken. Ten eerste is die “vrijheidsbijdrage” gewoon een extra inkomstenbelasting met een stoere naam, juridisch gezien ook lekker vaag qua doelbinding maar ok; ten tweede blijft box 3 halfbakken doorprocederen en laat je de hypotheekrenteaftrek staan omdat huiseigenaren een grotere lobby zijn dan huurders. En dan straks verbaasd doen dat mensen het vertrouwen kwijt zijn als de overheid wéér iets niet kan uitvoeren en wéér de rekening bij werkenden landt.

Die “minder ambtenaren”-fetisj is ook een morele keuze: je knipt precies in het deel van de staat dat nog *kan* zeggen “nee, dit mag niet” en “ja, dit moet nu”, en daarna doen we verbaasd dat alles via noodwetten, spoedloketten en ingehuurde juristen loopt. Paradoxaal genoeg is dat hele houdbaarheidsverhaal dan vooral een verhaal over vertrouwen: je kunt wel lasten schuiven en aftrekposten heilig verklaren, maar als de uitvoering instort wordt de rechtsstaat een klantenservice met wachtrij. wat zegt dit over ons dat we een overheid willen die streng is voor burgers, maar goedkoop moet zijn zodra ze ook streng voor macht en geld zou moeten worden??

Ach de Raad van State roept al jaren dat je keuzes moet maken, maar in Den Haag durven ze nooit aan de pensioenpotten, zorginkoop en al die toeslagenrommel te komen, dus gaan ze weer pielen met “ambtenaren” en een paar belastinkjes en klaar is kees

Iedereen focust op “minder ambtenaren”, echter de echte vraag is: welke taken durf je dan ook te schrappen, want zolang de Kamer elk incident beantwoordt met een nieuwe regel blijft de uitvoering vastlopen. Daarentegen vind ik het wel terecht dat de Raad van State ook de Kamer aanspreekt: stop met dure fiscale cadeautjes in stand houden en ga eindelijk eerlijk zeggen wie wat betaalt, anders krijg je nóg meer wantrouwen en nóg meer gedoe aan de balie.