Premier Jetten laat zich feliciteren en bedanken door Zelensky

Die video’s met felicitaties en dankjes zien er altijd wat gemaakt uit, maar ja diplomatie is ook deels toneel en beeldvorming. Aan de andere kant: als je dan wel 3 miljard per jaar richting Oekraïne schuift, wil je hier ook gewoon horen wat er met zorg, wonen en armoede gebeurt, anders gaat het weer alleen over “waarden” en niet over de rekening.

Ja lekker, Jetten die Zelensky feliciteert... en ondertussen zitten wij hier in Heerlen met onze eigen problemen, de straten zijn nog steeds kapot, werkloosheid loopt uit de hand... ge hoort gewoon niks meer van ze als ze eenmaal in Den Haag zitten, allemaal mooie praatjes en handen schudden, maar de echte problemen blijven gewoon onaangeroerd... 3 miljard voor Oekraine, maar voor ons? niks... gewoon weer 'n druppel op 'n gloeiende plaat...

In de praktijk zijn die felicitatiefilmpjes vooral voor de achterban en de camera, maar ik mis gewoon de eerlijkheid: zeg dan tegelijk wat we hier laten liggen en wat er wél door kan gaan. Want 3 miljard klinkt als “buitenland”, maar uiteindelijk voelt het hier gewoon als weer een jaar langer wachten op woningbouw, jeugdzorg en fatsoenlijke uitvoering.

Die Al Capone-vergelijking is typisch GeenStijl framing om het meteen maf en sinister te maken, maar waar is de bron dat dit “zijn eerste MinPres-video” is en wie heeft die clip eigenlijk geproduceerd, RVD of Oekraïense PR? En dat SCP-stuk: welk rapport/hoofdstuk zegt nou echt “3 miljard Oekraïne drukt binnenlands beleid weg”, of is dat weer zo’n losse parafrase zonder cijfers eronder? Ook benieuwd: is die 3 miljard cash, materieel, garanties, EU-fonds-achtig… want dat maakt nogal uit voor “geld verdwijnt oostwaarts” vs gewoon defensie-industrie hier.

Die GS-‘Al Capone’ framing is vooral lui: diplomatie is 80% beeld en 20% tekst, en Zelensky stuurt dit soort clips naar half Europa, niet omdat Jetten een maffiabaas is maar omdat steun politiek verkocht moet worden. Wat me wél stoort: die “3 miljard” wordt steeds als cash-neergooien geframed, terwijl het vaak via materieel, trainingen, munitiecontracten en EU-instrumenten loopt en dus ook gewoon in NL/EU-industrie landt. En als het SCP zegt “krapte”, dan is de eerlijke discussie niet Oekraïne vs zorg, maar waarom Den Haag al jaren structureel te optimistisch begroot en elke tegenvaller als verrassing speelt.

Nou ja, dat filmpje kan me gestolen worden, maar dat “3 miljard per jaar” moet gewoon met een bonnetje-gevoel komen, laat de Rekenkamer elk kwartaal zeggen wat het was, munitie hier, training daar, cash nergens, anders denkt half Nederland dat het in een koffer verdwijnt en dan krijg je nóg meer gezeur en wantrouwen, toch. En ondertussen mag Jetten ook eens hardop zeggen welke binnenlandse beloftes hij dan NIET doet, want iedereen voelt de krapte maar niemand durft te kiezen, hoor.

In mijn tijd bij de KLM leerde je dat dit soort “felicitatievideo’s” vooral bedoeld zijn om het thuisfront warm te houden, bij Zelensky is het gewoon onderdeel van z’n oorlogsdiplomatie en bij Jetten is het meteen de test: laat je je gebruiken als decorstuk of zet je er een harde boodschap naast over wat Nederland terugkrijgt in veiligheid, industrie en energie. En dat gejammer over “3 miljard weg” is me te simpel, het echte probleem is dat Den Haag altijd doet alsof je én oorlog aan de oostgrens kunt managen én hier alles kunt fixen zonder keuzes, terwijl iedereen met een boodschappenbon ziet dat er gewoon grenzen aan geld en mensen zijn, punt. Als Jetten ballen heeft, komt er naast dat filmpje een tabelletje: dit is materieel, dit is munitie, dit is training, dit gaat via EU, dit blijft in NL-industrie, en dit schuiven we door in de zorg/wonen omdat het nou eenmaal niet anders kan, dan heb je tenminste een eerlijk gesprek ipv weer PR met sfeerverlichting.