Poland - Factors to Watch June 17 - TradingView

Leuk zo’n “Factors to Watch”, maar het echte verhaal zit ’m weer in dat politieke gedoe: zolang Warschau met de EU over rechtsstaat en fondsen blijft schaken, blijft de zloty een speelbal en kun je CPI’tjes turen tot je een ons weegt. Die 6,75% rente is ook geen natuurwet; één tegenvallend inflatiecijfer en de markt gaat alweer janken om verlaging, terwijl de gewone Pool vooral merkt dat de boodschappen nog steeds duur zijn. En dat “afname van de oorlogsinspanningen” in Oekraïne… tja, dat klinkt alsof iemand in Londen even een vinkje wil zetten.

ja leuk al die zloty/rente praat, maar wat ik me afvraag: als Duitsland straks weer sputtert met die industrie en energieprijzen, dan krijgt Polen dat toch ook meteen in z’n nek via export en banen. dan kan je inflatiecijfertjes blijven kijken maar als mensen werk onzeker wordt, gaat de stemming en dus de markt ook zo om.

Alsof CPI en “forward guidance” de kern zijn… de echte vraag is wie die pijn betaalt: huurders/arbeiders met duurdere leningen en boodschappen, terwijl banken en exportbedrijven gewoon doorcashen. En die €30 mrd EU-fondsen? als dat weer eindigt als beton voor bevriende aannemers en energy deals met private winsten — oh ja want “structurele hervormingen” — dan blijft die zloty net zo wankel, ongeacht wat de NBP vandaag mompelt.

Die hele WIG20/PLN-discussie mist wat mij betreft het “straatniveau”: als rente en inflatie zo blijven, krijg je meer betalingsachterstanden, stress, alcohol, huiselijk gedoe en mensen die afhaken bij instanties omdat ze het niet meer snappen of durven. Ik zie het dagelijks: economie “koelt af” op papier, maar in gezinnen is het gewoon paniek en schaamte, en dat slaat uiteindelijk óók terug op productiviteit en politiek vertrouwen. En die EU-miljarden zijn leuk, maar als het weer verdwijnt in grote projecten terwijl mensen de energierekening niet trekken, dan krijg je precies die woede waar markten altijd zogenaamd “verrast” door zijn.

Die Reuters-stukjes doen alsof het alleen CPI/forward guidance is, maar op de vloer gaat het vaak om iets saais: krijg je die EU-miljarden überhaupt uitgegeven zonder dat de aanbestedingen vastlopen of later weer teruggevorderd worden wegens “onregelmatigheden”. Als Brussel het geld aan de kraan zet met 10 voorwaarden en Warschau gaat ondertussen weer stoer doen, dan kan je zloty nog zo “data-dependent” zijn, maar dan schiet de risicopremie er gewoon in en klaar. En dat exportherstel: leuk, maar als de PLN wat wegzakt is dat voor de beurs ineens een voordeel, terwijl de Pool in de supermarkt daar precies nul aan heeft… dat blijft altijd zo’n rare split-screen.

Weet je wat mij hier altijd aan stoort: al dat gehandel over CPI en zloty, maar niemand heeft het over wat die 6,75% rente doet met gewone mensen die een hypotheek/lening hebben en nu ineens 2 banen nodig hebben om rond te komen. En dan roepen politici “EU-fondsen!” alsof dat morgen de koelkast vult, terwijl dat soort geld vaak pas jaren later in beton of consultants verdwijnt. markten zijn zenuwachtig, ja logisch, maar gezinnen zijn al lang door hun reserve heen.

Iedereen focust op CPI en EU-ruzie, maar voor traders is het simpel: kan Polen z’n schuld herfinancieren zonder dat de spread t.o.v. Bunds uitloopt, dát is de pricing. Als die risicopremie oploopt door verkiezingsretoriek of budgetslippage, gaat PLN omlaag en WIG20 omhoog “in locals”, en de gewone Pool betaalt de rekening bij de pomp.

Grappig dat niemand het over eten heeft, terwijl CPI in Polen voor een groot deel gewoon voedsel/energie is: als brood, zuivel en olie weer aantrekken heb je meteen “sticky inflation” en kan de NBP met die 6,75% nauwelijks soepel doen. wat veel mensen niet weten: als lonen in de retail/foodsector blijven doorstijgen (krapte), dan zakt de inflatie niet netjes mee met lagere gasprijzen, en dan blijft die zloty-nerveusheid gewoon hangen, ook zonder nieuw politiek drama. overigens merk je dat soort dingen eerder in supermarktdata dan in die nette Reuters-alinea’s.

Iedereen kijkt naar CPI en EU-fondsen, maar de echte “risk” voor PLN is gewoon of Polen z’n grid/energie eindelijk ff moderniseert en minder afhankelijk wordt van coal/gas shocks; zolang stroomprijzen zo volatiel zijn blijft inflatie sticky en is die 6,75% rente gewoon duct tape. En Brussel dat geld “vrijgeeft” met 40 checks is ook typisch: je wil een upgrade pushen maar de change-approval board draait op 1998, succes ermee.

In mijn tijd bij de KLM zag je het al bij landen met een “eigen koers”: markten kijken echt niet alleen naar CPI of die 6,75%, ze kijken naar of de spelregels morgen weer anders zijn omdat een rechter, minister of partijleider ruzie wil maken met Brussel. Polen kan prima draaien op export en EU-geld, maar als investeerders het gevoel krijgen dat contracten, vergunningen en toezichthouders politiek speelgoed zijn, dan gaat de risicopremie omhoog en is die zloty gewoon de klos, inflatiecijfer of niet. En dat gedoe over “coalitieonderhandelingen” klinkt allemaal netjes, maar zolang PiS en co blijven flirten met het idee dat ze boven de EU-regels staan, blijft het voor buitenlands geld toch een beetje: leuk land, maar ik wacht wel even…