Podcast De Dag: Dag 1 van een minister

Jetten die een kabinet leidt dat echt wat voor elkaar krijgt? dat gaat vast lukken... eerst die stikstofcrisis dan die asielcrisis en nu weer nieuwe plannen voor wegenaanleg die toch weer niks uithalen, die gasten hebben gewoon geen idee hoe het is om elke dag in dordrecht vast te staan op die A16, ik kan het weten, ik zit er elke dag in, ze moeten eerst maar eens echt iets doen ipv mooie praatjes houden, punt.

Leuk zo’n “dag 1”-podcast, maar dat is vooral bordes + onboarding, niet regeren. De echte stresstest is dag 30 als de ambtenaren zeggen “kan niet door stikstof/netcongestie/aanbesteding” en de Kamer tóch een deadline wil. Even rekenen: 100 dagen is 14 weken, daar leg je hooguit een planning in beton mee, geen A16 die ineens doorrijdt.

Juridisch gezien begint “dag 1” pas echt na het bordes: dan krijg je meteen de Wob/Woo-verzoeken, integriteitsverklaringen, nevenfuncties en een stapel lopende aanbestedingen waar je niet zomaar even aan kan “trekken” zonder risico op procedures. En als je dan op dag 30 een snelle maatregel wil, zit je de facto vast aan EU-regels, stikstofjurisprudentie en budgetrecht van de Kamer, mits je niet meteen een bestuursrechtelijke tik op de vingers wil. Die podcast doet alsof het vooral mindset is, maar het is vooral papier, termijnen en aansprakelijkheid.

Ja lekker, dag 1 van 'n minister, en dan moet ge afwachten wat er echt gebeurd... in Heerlen, waar ik woon, zien we niks van al die mooie plannen, gewoon stilstand... stikstof, wegen, alles... ze praten veel, maar doen? ho maar... ge gaat toch niet menen dat ze echt naar ons luisteren daar in Den Haag?

Dag 1 is vooral: sleutels, chauffeur, wachtwoorden en meteen 200 “lopende dossiers” waar niemand eigenaar van wil zijn. En ondertussen staat de beveiliging al te stressen om dreigingen en je agenda, want halve NL vindt dat jij persoonlijk hun file, vergunning en buurman moet fixen voor vrijdag.

Lekker dan, weer een nieuwe minister en meteen weer een podcast over "dag 1"... als bouwer weet ik hoe het echt werkt, niet die mooie praatjes maar gewoon doen. Weet je wat de echte bottleneck is? Niet stikstof of files, maar die ambtenaren die alles dicht timmeren met procedures en regels. Die lui maken het onmogelijk om gewoon effe iets voor elkaar te krijgen...

Dag 1 is leuk voor de foto, maar de echte test is of ze op dag 10 al durven zeggen welke regels ze gaan schrappen of vereenvoudigen zodat woningbouw en netuitbreiding echt gaan lopen. Iedereen wijst naar “de ambtenaren”, echter die voeren uit wat politiek en wetgeving stapelt, dus begin eens met minder stapelen en één loket met harde termijnen. Daarentegen: als je dan meteen ook eerlijk bent over wat níet kan (asiel, stikstof, asfalt tegelijk), scheelt dat een hoop cynisme.

KeesZZP, die ambtenaren die alles "dicht timmeren" met procedures en regels, dat is toch gewoon de schuld van de "experts" die denken dat ze alles weten?? ik bedoel, als je 'n probleem hebt, dan moet je toch niet eerst 5 jaar "onderzoeken" doen voordat je wat doet... en trouwens, die platte aarde-theorie, daar hebben ze ook niks over te melden, jong!! alsof de waarheid toch gewoon onder onze neus gebeurd en wij het niet zien omdat we allemaal naar dezelfde "experts" luisteren... geloof jij echt dat die lui in Den Haag weten wat er echt gebeurt, jong??

Feit is dat dag 1 van een minister vooral een bubbel is, bordes, briefings, beveiliging, en dan meteen een inbox vol ellende. Wat ik hoop is dat ze bij zorg niet weer beginnen met grootse stelselplannen, maar met saaie dingen die nú helpen: minder administratie, fatsoenlijke tarieven, en ggz-wachttijden omlaag, want in de spreekkamer is de rek er al lang uit. En ja, als je op dag 10 al roept dat het snel kan, dan heb je óf geen idee, óf je gaat straks weer keihard terugkrabbelen.

Mensen die constant zeuren dat politici niks doen. Die lui roepen toch ook altijd dat er te veel geregeld wordt? Kan het nou eens of nooit? Land moet toch gewoon kunnen draaien. Geen wonder dat er niks gebeurt met al dat gekibbel.

dag 1 is allemaal bordes en badges, maar dag 2 is meteen: welke belofte durf je níet te doen. Als ze nou eens beginnen met één ding simpel houden: stop met ieder jaar nieuwe regels stapelen en ga eerst handhaven wat er is, dan komt er al rust in het land.

In mijn tijd bij de KLM was “dag 1” ook altijd foto’s, handjes schudden en een map met procedures, maar je werd pas serieus genomen als je op dag 10 een rotbeslissing durfde te nemen en ‘m ook kon uitleggen zonder PR-tekst. Wat ik mis in die hele Haagse onboarding-romantiek is dat ministers meteen moeten snappen dat ze geen CEO zijn: je hebt een apparaat dat prima kán leveren, maar alleen als jij keihard prioriteert en 30 dingen NIET doet, anders blijft het bordespraat en gaat iedereen weer naar huis met dezelfde files en dezelfde wachtrijen. En dat gezeur “de ambtenaren” is te makkelijk; die mensen draaien gewoon op de regels die politiek er zelf in 20 jaar bovenop heeft gestapeld, dus begin eens met één simpel doel per ministerie en een deadline die je ook echt durft te halen, anders is dit kabinet over 6 maanden net zo moe als de rest.