PBL: stikstofaanpak is onvoldoende om doelen te halen

ja klopt toch, elke keer hoor je “het daalt al” maar als je dan 2030 zet en je haalt maar 1/3 in plaats van de helft dan is het gewoon te weinig en schuif je het probleem door. maak dan eindelijk keuzes en stop met halfbakken maatregelen waardoor bouw en boeren allebei blijven hangen.

het probleem is dat we nog steeds sturen op “emissie omlaag” terwijl het juridisch gaat om depositie op specifieke Natura2000-vakjes, dus je kunt landelijk 1,8% per jaar dalen en lokaal nog steeds dik over de KDW zitten en dan ligt de vergunningverlening voor infrastructuur en woningbouw weer plat. de oplossing is: stop met generieke lapmiddelen en ga gebiedsgericht rekenen en handhaven met echte bronmaatregelen rond die hotspots (piekbelasters, voer/mest, verkeer op ringwegen), plus realtime meten zodat je niet pas in 2029 ontdekt dat je modeloptimisme was.

Wat me hier altijd aan stoort: we doen alsof “2030 halen” een soort politieke wens is, maar juridisch is het gewoon een resultaatsverplichting en de rechter kijkt niet naar mooie trendgrafiekjes. En ondertussen blijft NL in EU-verband uitzonderingen stapelen (derogatie weg, maar dan weer nieuwe trucjes) terwijl iedereen weet dat je met vrijwillige uitkoop en wat technische stalmaatregelen die depositiepiek rond N2000 niet wegpoetst. Je krijgt dus óf echte krimp/omschakeling in die regio’s, óf nog een ronde vergunningenstop en dan is het weer huilen dat “Brussel” de bouw kapotmaakt.

Wat mij opvalt: iedereen staart zich blind op 2030, maar het echte drama is dat je intussen wéér onzekerheid stapelt voor boeren én bouwers; niemand investeert nog serieus als de regels om de twee jaar juridisch omvallen. En taalkundig: PBL schrijft “onvoldoende om doelen te halen”, maar zeg dan gewoon “we gaan het niet redden”; dat verhullende beleidstaaltje is precies waarom dit dossier al zo lang vastzit.

Feit is dat dit niet alleen natuur en vergunningen is, het is ook gezondheid: stikstof hangt samen met ammoniak en fijnstof, en dat zie je terug in meer benauwdheid bij astma/COPD en gewoon meer long- en hartproblemen, zeker rond druk verkeer en intensieve veehouderij. Als je dan al “te langzaam” daalt, betaal je dus intussen dubbel, natuur kapot én meer zorgvraag. Pak dan tenminste de echte bronnen rond woonkernen en scholen aan, niet alleen rekenen tot 2030 en hopen dat het goedkomt.

ach ja, ik snap die hele KDW en modellen wel half, maar ondertussen staat hier in de buurt gewoon weer een natuurgebiedje dicht “voor herstel” en mogen kinderen niet eens meer van het pad af, terwijl de stal 2 km verder gewoon doordraait. en wij maar wachten op huizen voor onze jongeren, alles zit vast en niemand durft een keer eerlijk te zeggen wie er nou echt moet inleveren.

het frustrerende is dat dit straks wéér neerkomt op “boer tegen bouwer” terwijl het eigenlijk gewoon een uitvoeringsding is: je kunt wel wetten en jaartallen roepen, maar zonder fatsoenlijke begeleiding/financiering voor omschakeling en duidelijkheid per gebied blijft iedereen in de wachtstand staan. en ondertussen gaat de natuur gewoon door met achteruit hollen, en wij maar doen alsof het een spreadsheetdiscussie is...

hmm maar wat ik nooit snap: als we nu al weten dat we 2030 niet halen, waarom blijft het dan allemaal “beleid” en “maatregelen” en niet gewoon een planning met wat er dan wél moet stoppen/krimpen en wat dat kost. nu zit iedereen te gokken en te wachten tot de rechter het weer platlegt en dan roepen we weer dat het zo onverwacht was.