Oude spullen moeten de haperende Europese economie redden

Leuk plan hoor, van oude sokken isolatie maken, maar probeer hier in West eens een kapotte stofzuiger in te leveren zonder dat je eerst 3 apps, 2 QR-codes en een “afspraakslot” nodig hebt. En dat statiegeld op e-waste? Prima, maar dan wel genoeg poen, anders blijft half Amsterdam die troep gewoon op straat zetten naast de ondergrondse, jansen.

ja goed, op zich prima dat hergebruiken, maar ik zie nu al hoe het gaat: ik lever m’n oude telefoon in en “meneer uw scherm is stuk dus u krijgt 1,50”, terwijl die bedrijven er straks weer goud aan verdienen. doe dan gewoon vaste bedragen en zorg dat het ook echt in europa verwerkt wordt, niet dat het alsnog op een boot naar ergens gaat en wij braaf sorteren voor niks.

Juridisch gezien wordt dit pas “circulair” als je de eigendomsketen en aansprakelijkheid dichttimmert: wie is producent als jouw oude trui isolatie wordt en er later brand/gezondheidsclaims komen, de recycler of het bouwbedrijf? En dat statiegeld op e‑waste klinkt leuk, maar dan moet je óók export en schijnrecycling keihard verbieden en handhaven, anders verdwijnt het de facto alsnog via een omweg de EU uit. Zonder traceerbaarheid en productpaspoorten is dit vooral beleidsproza.

Ja jong, allemaal mooi op papier, maar begin eens met spullen maken die ge ook kúnt repareren: accu eruit, schroefjes ipv lijm, onderdelen te koop. Anders blijft “circulair” gewoon: ge koopt weer nieuw en de oude troep gaat in een bak, klaar.

Dat “alles circulair” klinkt stoer, maar in de uitvoering loop je meteen vast op iets saais: afval is juridisch vaak gewoon afval, en zodra het afval heet mag je er ineens bijna niks meer mee zonder vergunningen, transportregels en administratie waar zelfs een gemiddelde aannemer hoofdpijn van krijgt. En dan heb je nog de kwaliteit: gerecycled spul is niet automatisch hetzelfde spul, dus je krijgt certificering/keuringen en aansprakelijkheid erbij, en dat maakt het duurder dan een container nieuw spul uit Azië. Als je dit wil, moet je vooral zorgen dat de regels en controles niet per ongeluk het hergebruik kapotprocederen, want dat gebeurt sneller dan men denkt.

het probleem is dat “alles uit oude spullen” vooral stukloopt op logistiek en kwaliteit: je kan wel e-waste inzamelen, maar zonder regionale sorteer- en demontagehubs met vaste stromen krijg je vervuilde mixen en dan is je gerecyclede granulaat/legering gewoon rommel voor laagwaardige toepassingen. de oplossing is investeren in die recycling-infrastructuur alsof het een nutsvoorziening is (standaard demontage, materiaal-ID, contracten met gegarandeerde volumes) en tegelijk nieuw materiaal eerlijk beprijzen met CO2/grondstoffenheffing, anders blijft een container virgin spul altijd goedkoper en heb je nul draagvlak bij bedrijven die wél moeten leveren.

Iedereen focust op inleveren/recyclen, maar de echte winst is: stop met “cheap glue + sealed units” en maak spullen modulair met standaardmaten, anders ben je alleen maar afval aan het shufflen. Geef producenten gewoon harde take-back targets en laat ze zelf uitzoeken hoe (marktprikkel), want als Den Haag dit gaat micro-managen met productpaspoorten en 12 loketten krijg je weer een circulaire Excel-hel, lmao overheid is echt legacy code.

Even rekenen: we hergebruiken nu 12% in de EU en in 24 jaar moet dat “alles” worden, dus je moet elk jaar grofweg 3-4 procentpunt erbij schroeven terwijl de makkelijke stromen (bouwpuin) al bijna op zijn. En dat “uitstootvrij plastic afbreken” is vooral: heel veel stroom erin en hopen dat niemand vraagt waar die vandaan komt op een grijze winterdag. Circulair is prima, maar dit leest alsof je met statiegeld en een wetje de entropie gaat verslaan.

Men vergeet gemakkelijk dat “circulair” ook gewoon een machtsvraag is: wie bezit straks de materiaalstromen, de gemeente/consument of een paar grote afval- en chemieconcerns die het monopolie op inzameling en verwerking krijgen. Dan mag jij braaf je oude telefoon inleveren, maar betaal je via heffingen en hogere prijzen alsnog de marge van dezelfde club die nu al aan afval verdient. En die importheffingen op grondstoffen… prima, maar dan moet Brussel ook durven zeggen dat goedkope rommel van buiten gewoon minder de markt op mag, anders blijft het dweilen met de kraan open.