Orbán strijdvaardig stemhokje in bij cruciale verkiezingen in Hongarije: ‘Hier om te winnen’

Feit is dat verkiezingen pas echt vrij zijn als media, rechter en oppositie ook vrij kunnen ademen, anders is het vooral een wedstrijd met het veld scheef. Benieuwd of Europa nu eindelijk eens verder komt dan bezorgde tweets, want Orbán speelt al jaren chicken met Brussel en wint vaak op vermoeidheid. En ja, dat constante wij-zij gedoe vreet ook aan mensen, stress, wantrouwen, minder zorg zoeken, je ziet het in de spreekkamer terug.

Europa kan wel “bezorgd” zijn, echter zolang we miljarden aan cohesie- en landbouwgeld blijven rondpompen zonder keiharde voorwaarden op rechtsstaat en transparantie, blijft Orbán gewoon lachen. Daarentegen moet je ook eerlijk zijn: veel Hongaren stemmen niet uit haat maar omdat hij banen, energieprijzen en een soort zekerheid belooft, dus als Brussel iets wil winnen moet het ook laten zien dat gewone gezinnen er niet op achteruitgaan.

Iedereen doet alsof “Brussel” straks even de uitslag kan fixen met een boze brief, maar het echte spel zit ’m in wat er ná de verkiezingsdag gebeurt: kiesdistricten, staatsreclame, vriendjesbedrijven die de media opkopen, en dan roepen dat het allemaal democratisch is omdat er een stembus stond. En ja, geld knijpen kan, maar Orbán is meester in het framen alsof de EU Hongaren straft terwijl het meestal gaat om aanbestedingen en rechtsstaat-voorwaarden waar je in elk normaal land gewoon aan moet voldoen. Benieuwd of de oppositie eindelijk snapt dat je niet wint met “anti-Orbán” alleen, maar met een geloofwaardig verhaal over banen/energie zónder die permanente cultuur-oorlog.

Iedereen roept meteen “EU moet geld dichtdraaien”, maar dat is precies het cadeautje waar Orbán op hoopt: dan kan hij weer lekker slachtoffertje spelen en zeggen dat Brussel de Hongaarse portemonnee straft, en de gemiddelde kiezer denkt dan echt niet aan aanbestedingsregels maar aan z’n gasrekening. In mijn tijd bij de KLM zag je in Oost-Europa vaak genoeg dat mensen vooral allergisch zijn voor betutteling van buitenaf, dus als je hem wil verslaan moet je niet harder gaan preken maar zorgen dat Hongaren zélf voelen dat corruptie en vriendjespolitiek hun eigen wegen, ziekenhuizen en lonen kapotmaakt. En eerlijk, verkiezingsdag is maar één moment; als je daarna nog steeds dezelfde club op politie, media en rechters hebt zitten, dan kun je “massaal naar de stembus” roepen tot je een ons weegt.

Goh iedereen heeft het over Brussel en geld, maar wat mij altijd bijblijft is hoe snel zo’n land “leegloopt” als jonge mensen geen toekomst zien en gewoon naar Oostenrijk/Duitsland vertrekken. Dan hou je straks vooral boze tv en propaganda over, maar geen verpleegkundigen, leraren en monteurs meer, toch?