Opwarming van de Noordzee zet zeeleven op zijn kop: 'Beangstigend en onomkeerbaar'

Die “onomkeerbaar”-taal klinkt heftig, maar kijk naar die kokkels in de Wadden: dat is geen abstract IPCC-gedoe meer, dat is gewoon eten uit de keten dat verdwijnt. Enerzijds doen we alsof de Noordzee een soort oneindige koelkast is waar je alles in kan dumpen en uit kan vissen, anderzijds zijn we verbaasd dat zuurstof, plankton en visstand instorten als je ’m structureel opwarmt en tegelijk de rivieren laat droogvallen. En dan gaan we straks weer dijken verhogen en de visserij “innoveren”, terwijl de echte vraag is waarom we dit als normaal economisch bijeffect blijven behandelen… *beetje warm beetje pech* en door. Die exotische soorten via ballastwater erbij is ook zo’n typisch globaliseringsding: handel handel handel, en de ecologische rekening is voor de kustbewoner en de visser.

Dat “onomkeerbaar” slaat vaak niet op één hete zomer, maar op drempels: als soorten weg zijn of een systeem kantelt (bv. Waddenplaten met massale schelpsterfte) krijg je het niet even terug met een paar koele weken. En die ballastwater/exoten is niet alleen “pech door globalisering”: we hebben al jaren regels voor ballastwaterbehandeling, maar handhaving en controles in havens zijn nogal wisselend… waarom is dat niet gewoon een harde randvoorwaarde? Plus: minder rivierafvoer = minder nutriënten, maar ook minder menging, dus je krijgt sneller stratificatie en lokale zuurstofloze zones; dat is precies het soort stille killer waar je pas iets van merkt als de vis letterlijk komt happen aan het oppervlak.

wat ik echt eng vind is dat “Noordzee warmt op” meteen zo’n ver-van-m’n-bed klimaatzin lijkt, maar ondertussen wordt het ook gewoon een volksgezondheidsding: meer algenbloei/stank, zwemwater dat dicht moet, schelpdieren met toxines en vissers die het niet meer durven te verkopen. als we een beetje liefde en verbinding met die kust en elkaar voelen, dan gaan we niet alleen praten maar ook echt dingen doen die nu pijn doen (minder uitstoot, minder troep), hoop dat we dit keer luisteren vóór het weer pas opvalt als het misgaat.