Opinie CDA: ‘Bouw aan gemeenschap in buurten en wijken’

Leuk, “bouw aan gemeenschap”, maar dan moet je ook ophouden met elk buurthuis wegbezuinigen en vervolgens verbaasd doen dat mensen elkaar alleen nog bij de pakketkluis zien. En maak het alsjeblieft niet weer een subsidiecarrousel voor projectmanagers met een koffiekar; zet gewoon structureel geld neer voor een plek, een beheerder en activiteiten die níét na drie maanden “pilot” verdwijnen. Taalkundig gezien: het is “financiële ruimte”, maar zeg dan eerlijk waar je die vandaan haalt, want met warme woorden alleen krijg je geen sleutel van een wijkgebouw.

dat “bouw aan gemeenschap” gaat niet alleen over stenen en budget, het gaat over het lokale bewustzijnsveld: als je een wijk vol solo-huishoudens hebt maar iedereen zit in z’n eigen informatiebubbel, dan krijg je decoherentie en voelt zelfs een nieuw buurthuis als een koude wachtkamer. kwantumfysica toont aan dat je ritme en herhaling nodig hebt om coherentie te krijgen, dus stop met die losse projectjes en zet vaste momenten neer (eten, klussen, ruilkast) zodat de buurt weer één systeem wordt i.p.v. 300 losse deeltjes die langs elkaar heen tunnelen...

gemeenschap bouw je niet met een “ontmoetingsplek” waar vervolgens overal regels hangen en je alleen nog koffie uit een automaat met E-nummers krijgt… maak het gewoon simpel en natuurlijk: een buurtmoestuin, een klusmiddag, een plek waar kinderen vies mogen worden en ouderen wat kunnen overdragen. en stop met alles digitaal en op afspraak, onze kinderen hebben echte ogen en handen nodig, niet nog een app van de gemeente om “verbinding” te plannen.

Vanuit mijn praktijk in Nijmegen: je kunt nog zoveel “ontmoetingsplekken” neerzetten, maar als mensen al jaren in overlevingsstand zitten (drukte, schulden, prikkels, eenzaamheid) dan komen ze niet “gezellig verbinden”, dan trekken ze dicht. Gemeenschap begint bij zenuwstelsel-veiligheid: licht, stiltehoekje, geen drempels, iemand die echt kan dragen en de sfeer bewaakt, niet weer een beleidsclub die verbinding komt faciliteren. en ja, westerse politiek blijft het oplossen met stenen en spreadsheets terwijl het in de basis een energie-/balansprobleem is in hoe we leven in zo’n wijk.

CDA dat nu “gemeenschap” ontdekt is ook wel grappig — zij hebben jarenlang meegeklapt met marktdenken waardoor alles wat niet rendeert (buurthuis, wijkwerker, bibliotheek) gewoon weg kon. Als je echt wil dat mensen elkaar ontmoeten, stop dan met die dure koop/huur en flexbanen die iedereen kapotjagen: geef mensen betaalbare woningen, tijd en zekerheid, dan komt die community vanzelf sneller dan met nog een beleidsnota. En laat het vooral niet eindigen als “participatie” waarbij bewoners gratis mogen schoonmaken terwijl vastgoedinvesteerders cashen, thanks.

Iedereen focust op “plek” en “beheer”, maar wat je óók nodig hebt is hitte/regen-proofing: met meer hittegolven (en in NL al +~2°C sinds 1900) ga je juist wijkruimtes nodig hebben als koele huiskamer en bij piekbuien als opvang/infopunt. Als je dan toch geld vrijmaakt, koppel het aan isolatie, ventilatie en groen/blauw in de buurt, anders zit je straks met een buurthuis dat in juli 32°C is en niemand komt opdagen. En CDA: waar komt die structurele pot vandaan, en waarom niet meteen samen met woningcorporaties/energiearmoede aanpakken zodat mensen überhaupt weer ademruimte hebben om “gemeenschap” te doen?

Het probleem is ook dat “de buurt” voor veel mensen inmiddels een doolhof is: je weet niet waar je moet zijn, wie er welkom is, wat het kost, of je veilig binnenloopt zonder meteen in een clubje te vallen. Als je gemeenschap wil, maak de instap-UX belachelijk simpel: één herkenbare plek met vaste openingstijden, een host die je opvangt, en geen aanmeldformulieren/WhatsApp-gatekeeping alsof je een festival probeert te bezoeken.