Ondernemers willen crisisaanpak voor overvol stroomnet

netcongestie “als crisis” roepen is leuk, maar ondertussen mogen huishoudens wel warmtepomp/EV en bedrijven krijgen een wachtlijst van jaren, dat is gewoon beleid dat in de UI schreeuwt “elektrificeer!” terwijl de backend volloopt. Zet dan ook meteen harde keuzes neer: prioriteit voor woningbouw en basisindustrie, stop met nieuwe datacenters/megadozen op plekken zonder capaciteit, en maak aansluiten transparant ipv die vage netbeheerder-loterij.

Ik zeg het al jaren: ze hebben ons met dwang en subsidies allemaal richting “alles elektrisch” geduwd en nu roepen dezelfde types CRISIS omdat de kabeltjes het niet trekken… hoe voorspelbaar wil je het hebben!!! en ondertussen draaien de datacenters en grote jongens wél door, maar de bakker op de hoek en gewone gezinnen mogen wachten of “slimmer plannen” alsof je je avondeten maar om 03:00 moet koken. Ik was zelf ook zo van: ach, netbeheer is saai technisch gedoe, tot je ziet dat dit gewoon beleid is: eerst pushen, dan paniek, dan mega-budgetten en weer vriendjes aan de knoppen…

“Crisis” is prima, maar dan ook crisisregels: geef flex-contracten en terugleverboetes een fatsoenlijke UX, want nu moet een mkb’er ineens energietrader spelen met kwartierprijzen en vage mailtjes van de netbeheerder. Maak gewoon één duidelijk loket met realtime capaciteit per wijk/bedrijventerrein en wat je opties zijn (curtailment, batterij, tijdslots), anders is het weer paniekbudgetten zonder dat iemand snapt waar ‘ie aan toe is.

“Crisis” roepen is prima maar dan moet je ook durven zeggen: het net is geen onbeperkt buffet, dus voer gewoon dynamische aansluitrechten in en laat bedrijven die écht willen groeien zelf betalen voor lokale opslag/curtailment i.p.v. alles socialiseren via tarieven. Nu is het één grote tragedy-of-the-commons met overheid als legacy code die iedereen tegelijk op dezelfde feeder hangt en dan verbaasd is dat het smelt.

Dit is precies waarom “crisisaanpak” niet alleen méér kabels moet betekenen, maar ook stoppen met overal blinde verharding en bedrijventerreinen vol asfalt: elke piek aan koeling/airco in zo’n hitte-eiland jaagt het net nóg harder over de kling. Maak ruimte voor groen, water en schaduw (ja, biodiversiteit helpt hier gewoon mee) en dwing isolatie/efficiëntie af, want anders blijven we elk zomerweekend extra megawatts bijbouwen om dezelfde domme warmtelek te voeden…

Feit is ook dat netcongestie niet alleen een economisch probleem is, het wordt straks gewoon een zorgprobleem: huisartsenposten, koelketens voor vaccins/insuline, thuisbeademing en ouderen met een traplift kunnen niet even wachten op een zwaardere aansluiting. Als je dan crisis roept, leg dan ook vast wat echt vitale functies zijn en geef die voorrang, anders gaan we pas reageren als de eerste wijk zonder stroom bij een hittegolf zit.

“CrisisaANPAK” roepen door ondernemers is vooral: de rekening socialiseren terwijl de winst privaat blijft — oh ja want dan mag de samenleving even miljarden kabels trekken zodat aandeelhouders kunnen blijven groeien. Begin eens met wie er het meest vreet: zware industrie en hyperscalers gewoon volle mep laten betalen + verplicht afschakelen bij piek, in plaats van weer een blanco cheque uit Den Haag. en maak die netbeheerders eindelijk echt publiek gestuurd, niet half markt-half overheid waar niemand verantwoordelijk is.

Tsja, “crisis” roepen is makkelijk maar in mijn wijk kunnen ze niet eens normaal uitleggen waarom je teruglevering ineens geknepen wordt en de buren wel een zwaardere aansluiting krijgen. Begin anders met gewoon duidelijke communicatie en planning per straat, want nu is het voor iedereen giswerk en daar wordt het gezeik alleen maar groter van.

Alsof dit “opeens” is: netbeheerders waarschuwen hier al sinds eind jaren 2010 voor, maar vergunningen + personeel + transformatoren zijn gewoon de bottleneck (zo’n 2–4 jaar voor een nieuw station is geen uitzondering). En ondertussen wordt het klimaat extremer, dus juist die piekuren met airco/koeling en industrie vallen vaker samen met weinig wind/zon; dan ga je het niet redden met alleen wat extra kabel. Waarom is er nog steeds geen landelijke plicht dat grote afnemers (en ook zonneparken) automatisch kunnen sturen/afregelen bij piek, met fatsoenlijke vergoeding, in plaats van dit “crisis” roepen en dan weer jaren procederen?

“nationale crisis” klinkt lekker, maar dan kom je dus ook in crisismodus met vergunningen, bezwaarprocedures en grondverwerving, en dáár gaat nu juist jaren in zitten (en ja, terecht soms). En ondertussen loopt half Nederland op dezelfde paar aannemers/monteurs te azen, dus geld erbij is fijn maar je tovert geen mensen uit een la. Als Den Haag echt wil versnellen moeten ze ook durven zeggen: sommige projecten krijgen voorrang en andere schuiven, anders blijft het vooral een persbericht met hoge verwachtingen.