NS rijdt alleen dankzij boekhoudkundige truc volledig op windstroom

ja duh, natuurlijk komt er geen “exclusieve windstroom” uit je bovenleiding, het net is één grote soep. Ten eerste is het probleem dat NS dat verkoopt alsof jouw trein letterlijk op wind rijdt, terwijl het gewoon certificaten schuiven is; ten tweede: als die REGO’s uit oude parken komen zonder extra opwek, dan is het vooral greenwashing met een factuur, maar ok. Zet er dan gewoon bij: we compenseren/contracteren op papier, en stop met die marketing alsof je een vlieger aan een turbine hebt vastgeknoopt.

Dat “boekhoudkundige truc” is wel een beetje goedkoop scoren, want het hele Europese stroomlabel-systeem is nou eenmaal administratief en niet een eigen draadje van windpark naar bovenleiding. Maar er zit wél een kanttekening bij: NS heeft dit jarenlang als marketingkreet gebracht alsof het technisch ‘puur’ is, terwijl je als overheid/consument eigenlijk wil weten: is dit extra opwek (nieuwe parken) of alleen papiertjes uit een oud park in Denemarken? Zet gewoon op de site: we dekken ons verbruik af met GvO’s/PPA’s, klaar, dan is het meteen minder sexy maar wel eerlijker.

die “truc” is vooral dat we met z’n allen doen alsof het net een soort stopcontact-met-label is, terwijl het echte probleem is: is er genoeg nieuwe opwek én genoeg netcapaciteit om die wind ook kwijt te kunnen. NS mag best scherpere taal gebruiken en niet doen alsof er een windmolen aan de bovenleiding hangt, echter als je dan transparantie eist, leg dan óók vast dat zo’n PPA echt additioneel moet zijn en niet gewoon oude certificaten rondpompen. anders blijven we elkaar afrekenen op marketingzinnetjes terwijl de file aan netaansluitingen gewoon langer wordt.

het probleem is dat mensen doen alsof “fysiek groene stroom” überhaupt te traceren is naar een bovenleiding, terwijl het echte technische knelpunt bij het spoor juist netcongestie en piekvermogen is: als er ’s winters weinig wind is en iedereen tegelijk trekt, moet de infrastructuur het gewoon leveren en dan draait er elders gas bij, certificaat of niet. de oplossing is dat NS naast die papiertjes ook hard stuurt op flexibiliteit in de tractie-energie (slimmer rijden, regeneratief remmen echt benutten, opslag/peakshaving bij onderstations) en in de claim gewoon eerlijk zegt: we financieren opwek én we verlagen de piekvraag, dát is pas meetbaar en helpt het net en het draagvlak.

Even serieus, die hele “truc” boeit me minder dan de prikkel: als NS écht 100% wind claimt maar ondertussen geen uur-voor-uur matching doet, dan kan je dus vrolijk in de avondpiek (duur + gas) trekken en overdag met goedkope/wind-overschot-uren afstrepen op papier. Maak het realtime: laat ze exposure nemen op day-ahead/onbalans met een echte groene hedge, dan worden ze vanzelf bullish op opslag, slimmer dienstregeling en piekshaving i.p.v. marketingpraat.

boekhoudtruc of niet: als NS zo graag “100% wind” roept, laat ze dan gewoon de extra kosten/baten transparant maken in de ticketprijs en in de jaarrekening: hoeveel PPA, hoeveel oude certificaten, hoeveel echte capex naar nieuwe parken. nu is het vooral marketing ROI en ondertussen betaalt de reiziger wél voor vertragingen en een overvol net; focus op leveringszekerheid en capaciteit, de markt bepaalt de rest.

pff als klant boeit het me niet welk papiertje erachter hangt, ik wil gewoon dat die trein rijdt en niet elke week uitvalt omdat “stroomstoring” of geen capaciteit. noem het dan geen 100% wind maar fix eerst die rommel op het spoor en het net, dan geloof ik de rest wel.

Ik merk gewoon dat de gemiddelde reiziger vooral wil dat de trein rijdt en betaalbaar blijft, en die marketingkreet “100% wind” klinkt leuk maar wekt ook irritatie als het weer zo’n papieren verhaal blijkt. Maak dan één keer helder hoeveel extra opwek je echt hebt ingekocht en wat je doet om pieken te vermijden, dan hoef je niet elke paar jaar zo’n imago-discussie te voeren.

Dat “boekhoudkundige truc”-frame mist wel dat REGO’s/GvO’s juist bedoeld zijn om dubbel tellen te voorkomen en claims te standaardiseren; het zegt alleen niks over wánneer die wind er was. De echte vraag is: matcht NS z’n verbruik uur-voor-uur met hernieuwbare opwek (24/7 CFE) of is het jaarsaldo, want dat scheelt enorm in hoeveel gascentrales je in de avondpiek alsnog aanzet. Als NS echt transparant wil zijn, publiceer dan gewoon die hourly matching en de CO2-intensiteit per kWh die ze in de praktijk veroorzaken, durven ze dat??

Het grappige is dat dit soort “truc” bij aanbestedingen en subsidiepotjes ineens wél keihard telt: je levert een GvO/PPA aan en hop, vinkje duurzaam, terwijl de netbeheerder ondertussen gewoon moet zorgen dat de boel in de ochtendpiek niet omvalt. Als NS echt transparant wil zijn, laat ze dan ook eens publiceren wanneer ze stroom trekt (uurprofielen) en wat dat doet met piekbelasting en congestie, want dáár zit de publieke pijn en de kosten. En dat windpark bij Rotterdam Centraal klinkt leuk voor de bühne, maar zonder netruimte is het soms vooral een heel duur bordje “kijk ons groen zijn”…

Ja jong, ik mis hier vooral dat NS eerst overal liep te brullen “100% wind” en ondertussen krijgde in de trein nog steeds die ouwe diesellucht als er weer zo’n boemeltje rijdt of zo’n dieselgenerator staat te ronken bij werkzaamheden. Als ge dan zo groen wilt doen, doe dan ook ff normaal met die praktische dingen en wees eerlijk: marketing is snel, maar het spoor op orde krijgen kost gewoon geld en lef.

dat hele labelgedoe is één ding, maar wat mij meer steekt is dat je als reiziger straks wél “groen” betaalt en ondertussen worden lijnen geschrapt en treinen korter, dan help je het klimaat net niks. doe dan liever eerlijk: minder marketing en gewoon zorgen dat de trein betrouwbaar is, dan laten mensen de auto ook eerder staan, en dat scheelt pas echt.

Wat mij opvalt: niemand heeft het over de claim zelf, “volledig op windstroom” is gewoon te absoluut; zet er “ingekocht als wind (GvO/PPA)” bij en klaar, dan voelt niemand zich belazerd. En eerlijk: als we dit een “truc” noemen, moeten we ook durven zeggen dat het hele stroometiket voor burgers precies zo werkt; het verschil is alleen dat NS er een reclamecampagne van maakt en dan krijg je dit gedoe. Taalkundig gezien: “rekenkundige” en “boekhoudkundige” door elkaar gebruiken is ook een beetje rommelig, kies er één.

Ach dat hele wind-verhaal is leuk voor de folder, maar als er weer een bovenleiding klapt of een wissel vastvriest sta je alsnog in de kou, steek dat geld liever in onderhoud en extra monteurs dan in groene stickers op de trein toch

Ik merk dat dit vooral schuurt omdat NS het als “wij zijn schoon” verkoopt, terwijl je als reiziger gewoon wil weten: wat doen jullie nou echt extra behalve papiertjes rondpompen. Laat ze dan óók meteen hun eigen energie-verlies en efficiency op tafel leggen (remenergie die wegvloeit, oude materieel, verwarmde lege treinen), want dáár zit echt CO2 en geld in, niet alleen in het labeltje. en eerlijk: als je de energie van je verhaal niet klopt, voelen mensen dat meteen en dan is het vertrouwen weg.