Nederland wil illegale asielzoekers uitzetten, Raad van Europa trekt noodrem

Return-hubs buiten de EU klinkt vooral als: we parkeren mensen net buiten het zicht zodat we hier kunnen doen alsof het “opgelost” is. Ten eerste, als je iemand daar vasthoudt zonder keiharde rechterlijke toetsing en toegang tot advocaat/klacht, dan is dat gewoon detentie met een strik erom en dan ga je geheid het EVRM in. Ten tweede, je kunt wel stoer roepen “we zetten uit”, maar zolang herkomstlanden niet meewerken en je geen papieren hebt, zit je straks met een duur kamp en nul terugkeer… maar ok, dan is het weer de schuld van Straatsburg dat het niet werkt.

Return-hubs verkopen ze als “efficiëntie”, maar sociologisch is het vooral grenswerk: het probleem uit het nationale blikveld duwen zodat de politiek hier kan zeggen dat er “regie” is. Enerzijds snap ik de frustratie over mensen die na afwijzing gewoon blijven zweven, anderzijds creëer je met zo’n hub een nieuwe grijze zone waar niemand echt verantwoordelijk is behalve op papier, en dan gaat het mis precies omdat het buiten de dagelijkse controle valt. En let op: dit wordt ook een binnenlands signaal naar kiezers (kijk ons streng zijn!!), terwijl de echte bottleneck vaak diplomatie is: zonder terugname-deals en documenten blijft het gewoon een duur wachtkamertje in de woestijn. Straatsburg is dan niet de boosdoener, maar het lastige geweten dat zegt: als je iemand opsluit, doe het dan niet half-half en uit het zicht.

Feit is ook dat mensen maandenlang in onzekerheid en stress in zo’n hub stoppen, psychisch en lichamelijk snel ontspoort, meer suïcidaliteit, meer agressie, meer zorgvraag, en dan roep je hier dat het goedkoper wordt... Als je dit al doet, regel dan keihard medische screening, fatsoenlijke GGZ en onafhankelijke artsen/toezicht, anders krijg je gewoon een detentiekamp met ambulance-ritjes en ellende buiten beeld. En praktisch: wie gaat die zorg leveren daar, en wie is aansprakelijk als het misgaat?

Return-hubs zijn gewoon offshore detentie met een nieuw label — lekker “buiten de EU” zodat je minder last hebt van rechters en journalisten, oh ja want mensenrechten zijn blijkbaar een hinderlijke admin-issue. En let op: dit wordt straks ook een businessmodel met private beveiligers/contractors die per bed verdienen terwijl herkomstlanden alsnog niet meewerken, dus dan heb je én een kamp én een rekening én meer ellende. Straatsburg is niet de boosdoener, het is het enige rempedaal op dit cynische grensmanagement.

Iedereen blijft hangen op “EVRM” en “detentie”, maar de bottleneck is gewoon execution: zonder harde terugname-deals en een prikkel voor herkomstlanden (visa/handel/ontwikkelingsgeld) is zo’n hub alleen een dure parkeerplaats. en ja, Straatsburg zet de noodrem, maar dan moet Den Haag stoppen met PR en gewoon deliveren op diplomatie en documentatie, anders is het weer miljoenen weg zonder output.

Het zij zo: Straatsburg roept altijd “waarborgen!”, maar niemand wil het echte gesprek voeren over handhaving binnen Nederland. Als iemand is afgewezen en vervolgens onderduikt, waarom grijpen we dan niet gewoon eerder en consequenter in met meldplicht, bewaring en identiteitsvaststelling hier, mét rechter erbij; dan hoef je ook niet te doen alsof een kamp buiten de EU ineens magisch minder gedoe geeft. En nog iets: als je die hubs laat runnen door een derde land met half toezicht, dan importeer je precies het soort schimmige uitvoeringscultuur waar we thuis al genoeg last van hebben.

Ik merk gewoon dat iedereen doet alsof het alleen “mensenrechten vs streng zijn” is, maar niemand heeft het over de uitvoering hier: de IND, DT&V, opvang, politie zitten al overvol en dan ga je óók nog een hub-constructie optuigen met contracten, toezicht en aansprakelijkheid in een vaag derde land. Straks heb je weer een mega-project waar niemand echt de baas is en de rekening komt gewoon bij gemeenten terecht als het misgaat.

Vanuit Thailand gezien is dit weer dat typische NL-gedoe: groot plan met stoere woorden, maar niemand durft het echte drukmiddel te gebruiken richting herkomstlanden. Zet gewoon visa, handel en ontwikkelingsgeld op slot als ze hun eigen mensen niet terugnemen, anders bouw je straks een “hub” die in de praktijk een permanente wachtkamer wordt met EU-geld en eindeloze rechtszaken. En die Raad van Europa is nu ineens de boeman, terwijl Den Haag al jaren alles kapotbezuinigt bij IND/DT&V en dan verbaasd is dat terugkeer niet lukt… ja sorry hoor, je kunt geen systeem runnen op persberichten en morele paniek.

Ach ja, iedereen heeft het over Straatsburg en hubs, maar ondertussen zitten wij in de wijk met mensen die “uitgeprocedeerd” zijn en toch gewoon bij de voedselbank en huisarts staan omdat je ze niet op straat laat creperen. Als Den Haag echt wat wil, fix dan eerst één loket en duidelijkheid voor gemeenten, want nu is het vooral doorschuiven en wij mogen het weer oplossen.