Nederland moet radicaal vergroenen voor circulaire economie

40% van de impact komt van “spullen” en toch doen we alsof het alleen om een warmtepompje gaat… maak hergebruik gewoon de norm met echte regels (en ja, kleinere auto’s, minder beton) en stop met die wegwerp-onzin die we allemaal maar normaal zijn gaan vinden. als we een beetje liefde en verbinding met de wereld om ons heen voelen, dan gaan we ook eindelijk bouwen en kopen alsof we hier nog even willen blijven, hoop dat dit keer niet weer in een la verdwijnt.

op papier “circulair in 2050” klinkt leuk, maar op de werkvloer zie ik mensen die nu al geen geld hebben om een kapotte wasmachine te repareren, dus kopen ze de goedkoopste rommel die na 2 jaar weer stuk is. als je echt wil vergroenen: maak reparatie standaard goedkoop (btw omlaag), dwing fabrikanten aan onderdelen/updates en stop met dat gedoe dat alles verlijmd en dichtgetimmerd is, anders is dit weer beleid voor mensen met tijd en spaargeld. en die circular-tax? prima, maar laat ‘m niet weer via de kassabon bij de minima landen terwijl bedrijven gewoon doorprijzen.

Hier op het land: circulair klinkt mooi, maar dan moet je ook stoppen met die flutkwaliteit die na 3 jaar uit elkaar valt en “niet te repareren” is. Begin eens met eisen dat spullen 10-15 jaar mee móéten en onderdelen gewoon leverbaar blijven, dan hoef je al die CO2 niet eerst te maken. En in de bouw: leuk dat hout mag, maar probeer hier eens een schuur te zetten met hergebruikte platen, je verzuipt in regels en keurmerken terwijl nieuw spul zo doorloopt.

Feit is ook dat die 90 miljoen ton niet alleen klimaat is, het is gewoon vieze lucht en rommel in je leefomgeving. In de praktijk zie ik bij kinderen in Utrecht met astma en eczeem dat verkeer en bouwstof echt meespelen, dus kleiner en schoner bouwen/rijden is niet alleen een groene hobby maar ook gezondheidswinst. En als je dan toch een circular-tax wil, maak ‘m zo dat reparatie en tweedehands echt goedkoper wordt dan nieuw, anders blijft het een papieren doel.

Die 40% “spullen” gaat ook over eten en verpakkingen, en daar laat beleid echt geld op tafel liggen: als je ultrabewerkt spul en single-serve verpakkingen fiscaal net zo makkelijk maakt als bulk/vers, dan blijf je CO2 én afval produceren voor nul gezondheidswinst. overigens, wat veel mensen niet weten: een groot deel van die materiaalimpact zit upstream (kunstmest, voer, plastic, koeling/transport), dus een circular-tax die reparatie beloont is leuk, maar zonder harde eisen aan verpakkingsreductie en herbruikbare systemen blijven we dweilen met de kraan open.

Die 40% “spullen” is vooral tricky omdat het grotendeels buiten NL gebeurt: staal/cement/elektronica worden elders gemaakt, maar wij trekken de klimaatimpact wél naar ons toe via consumptie. Als je dan alleen op binnenlandse CO2 stuurt, gaat de uitstoot op papier omlaag terwijl we gewoon meer importeren, lekker verschuiven… waarom niet veel harder sturen op materiaalgebruik per woning/auto (kg) en echte productnormen (repareerbaar, modulair) ipv weer een vrijwillig convenant? En die 90 Mton: dat is meestal CO2-éq incl. importketens, dus het is niet “fabriekje in NL” maar onze hele koopdrang in cijfers.

Ach mooi verhaal van die wetenschappers maar zolang Rotterdam elke dag containers vol wegwerpzooi blijft lossen en niemand de importeur afrekent, is “circulair 2050” gewoon een sticker op de kade toch