Nederland krijgt precies wat het niet wil in Brusselse begrotingsdiscussie

De vraag is waarom NL hier steeds doet alsof “modernisering” afdwingbaar was; in casu is de MFK gewoon een politiek koehandelspakket en wie geen blokkerende minderheid organiseert, betaalt. Meer afdragen zonder harde conditionaliteit op cohesie/controle is de facto een blanco cheque, en dan mag Van den Berg in november in Luxemburg nog zo vaak “agenderen”, maar zonder veto-dreiging lacht Brussel je vriendelijk uit.

Meer betalen is nog tot daar aan toe, maar die “modernisering” die strandt is precies het probleem: de EU blijft een geldmachine met een 20e-eeuws dashboard, en dan moet je in NL doen alsof het draagvlak vanzelf groeit. Het inherent paradoxale is dat iedereen roept om Green Deal/defensie/digitaal, maar niemand durft het heilige huisje van landbouw/cohesie echt open te breken, want dan gaat er ergens een nationale lobby krijsen. En dan staan we weer verbaasd dat burgers het als een blanco cheque voelen: wat zegt dit over ons dat we solidariteit alleen oké vinden zolang het in een Excel past en niemand thuis boze boeren of regio’s hoeft uit te leggen?

“we betalen meer maar krijgen geen innovatie” — sorry hoor, maar die €1,4 mrd gaat óók gewoon naar Green Deal/infra/defensie en dat is precies de vernieuwing die NL zegt te willen, alleen niet als het betekent dat rijke landen eens solidair moeten zijn. Het echte probleem is dat Den Haag modernisering gelijkstelt aan: minder cohesie/landbouw voor anderen, meer korting/controle voor ons — oh ja want solidariteit is alleen leuk als het een spreadsheet-trucje is. En ondertussen blijven multinationals hier lekker belasting shoppen terwijl we in Brussel huilie doen over “legitimiteit”.

Bij ons in de salon hoor ik vooral: “wat merken WIJ er nou van?” en eerlijk… niemand voelt die EU-miljarden behalve dat de energie, boodschappen en al dat papierwerk duurder worden. En dat “meer geld maar minder vernieuwing” klinkt als het klassieke Brussel-ding: iedereen blij maken met een potje hier en daar, maar niemand durft te zeggen wat er dan écht af moet, dus dan betalen we weer en mogen we thuis uitleggen waarom de huur en de kapper ook omhoog gaan 😅

Wederom dat “we betalen meer” alsof het om kleingeld gaat: +€1,4 miljard is pak ’m beet €80 per Nederlander per jaar, en dan krijgen we er niet eens minder papierwerk of snellere controle voor terug. En dat flexibele schok-instrument niet willen? tuurlijk niet, want dan kunnen ze niet eerst 2 jaar vergaderen en er weer een nieuw EU-agentschap van €200 miljoen per jaar omheen bouwen. Den Haag mag in november weer “agenderen”, maar zonder harde stop op landbouw/correcties blijft het gewoon pinnen en slikken.

Men vergeet gemakkelijk dat “modernisering” in Brussel vooral betekent: nieuwe potjes bovenop oude potten, want aan landbouw en cohesie durft niemand echt te komen. Nederland kan dan wel stoer roepen over innovatie, maar zolang we zelf elk project dichttimmeren met regels, audits en vinklijstjes, krijg je dus precies die stroperigheid terug op EU-niveau. En die €1,4 miljard extra is niet eens het ergste; het is dat je er geen meetbare afrekening voor terugkrijgt, alleen mooie perspraat en weer een top in november.

Hier op het land hoor ik “meer betalen” en iedereen schiet meteen in de verdediging, maar ik mis vooral: wat levert het op aan minder gedoe en eerlijke regels? Als Brussel dan toch geld wil voor green deal en natuur, maak het dan simpel en gelijk voor alle landen, want nu krijg je wéér stapels formulieren en ondertussen import spul dat aan geen enkele eis hoeft te voldoen. Dáár gaat het draagvlak kapot, niet bij die 80 euro per jaar.

Ten eerste: NL loopt weer te janken over “modernisering”, maar weigert het enige machtsmiddel te gebruiken dat wél werkt: gewoon zeggen dat er zonder harde rechtsstatelijke/anti-fraude conditionaliteit geen cent extra komt, klaar. Ten tweede: dat hele “meer betalen voor Green Deal/defensie/digitaal” is prima, maar als je de controle/rapportage niet meefinanciert en afdwingt, sponsor je vooral nationale projectjes met EU-sticker en mag de Rekenkamer achteraf een boos pdf’je schrijven maar ok. En Van den Berg die compensatie via structuurfondsen wil… dude, dat is letterlijk het probleem: je gaat “moderniseren” door nóg meer rond te pompen via dezelfde stroperige pot.