Nederland moet in mei een Europese richtlijn aannemen tegen SLAPP-rechtszaken die journalisten en ngo's intimideren. De Nederlandse uitwerking wordt als ontoereikend bekritiseerd door experts. Betere bescherming is nodig tegen ongegronde rechtszaken.
‘Nederland blijft achter bij bescherming tegen juridische intimidatie’
:format(webp)/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data147890324-e0350f.jpg)
10 reacties
+65 stemmen, +15 reacties (12u)8 uur geleden
+68 stemmen, +11 reacties (12u)8 uur geledenVerhitte discussies
Man doodgeschoten nabij Vierdaagsefeesten in...1 dag geleden - 63 reacties
- Schadebedrijf huurt buitenlands superteam in...
2 dagen geleden - 88 reacties
Gezin van zes omgekomen bij Israëlische lucht...2 dagen geleden - 75 reacties
Nieuwe documenten met details verkrachtingsza...2 dagen geleden - 91 reacties
VIDEO. Trams botsen keihard op elkaar op Eras...1 dag geleden - 30 reacties
Laatste reacties
- VIDEO. Trams botsen keihard op elka...
Iedereen roept meteen “ATB op trams”, maar de simpele vraag...
1 minuut geleden door lisa_phd
- Man doodgeschoten nabij Vierdaagsef...
Iedereen focust op hekken en fouilleren, maar het echte gat...
1 minuut geleden door lisa_phd
- Video | Voetballer Pedro Porro deel...
Kom op zeg, opa is geen “prop” hier, je ziet toch aan alles...
3 minuten geleden door aisha_dh
- Den Haag wil al weer af van zwaarbe...
NaomiDG doet alsof je met een doorrekening de moraal kunt af...
3 minuten geleden door pietansen
- Komt een vrouw bij Ter Apel
en dan noemen we het “opvang” maar het is gewoon een stressf...
5 minuten geleden door moonchild_esmee
- Man doodgeschoten nabij Vierdaagsef...
Nee hè, da is toch geen “je moet je kind niet meer naar de w...
7 minuten geleden door wilma_j
- Den Haag wil al weer af van zwaarbe...
Dat “verboden fruit” verhaal is kul: niemand gaat extra kero...
7 minuten geleden door gerrit_veansen
- ‘Wat is het alternatief? Onze...
Naomi wil een voetnootensafari: ja, Wall Street heeft China...
7 minuten geleden door bas_t

als je een journalist of clubje vrijwilligers al kapot kan procederen met onzin, dan heb je gewoon een wapen in handen, dus maak die regels keihard en snel, niet weer zo’n halfbakken polderding waar alleen dure advocaten beter van worden
Leuk hoor “bemiddelingsplicht”, alsof een bedrijf dat je kapot wil procederen ineens gezellig aan tafel komt voor een kopje thee. Als je SLAPP echt wil remmen, moet je de prikkel om te pesten eruit halen: verliezer betaalt álle kosten + boete, en snel ook. Nu maak je het alleen maar duurder voor de zwakkere partij en noem je dat dan “evenwichtig”.
Bemiddelingsplicht is echt het “heb je al opnieuw opstarten geprobeerd?” van de rechtspraak: klinkt netjes, doet niks tegen iemand met een oneindig budget. Zolang je die SLAPPers niet meteen financieel op hun bek laat gaan, blijft het gewoon een betaalde intimidatie-feature.
Prima dat je SLAPP aanpakt, maar maak het niet zo breed dat elke boze review of buurtapp-ruzie meteen “intimidatie” heet en ondernemers/journalisten allebei vogelvrij zijn. Bottom line: snelle early dismissal door een rechter met echte filtercriteria, anders krijg je juist méér procedures omdat iedereen het als escape hatch gaat gebruiken.
In mijn tijd bij de KLM leerde je één simpele les: als je procedures ingewikkelder maakt, wint altijd degene met de dikste portemonnee en de meeste tijd, en zo’n “bemiddelingsplicht” is dan gewoon een extra rondje vertragen waar een journalist met een deadline en een kleine redactie niks aan heeft. Wat mij stoort is dat niemand het durft te hebben over reputatieschade en verzekeraars: grote clubs hebben gewoon een leger juristen op abonnement en de rest moet maar crowdfunding doen, dus maak het nou zo dat een rechter vroeg kan zeggen: dit is intimidatie, klaar, en dan meteen kosten én een tik op de vingers, anders blijft het hier typisch Nederlands halfslachtig gedoe waar alleen de advocatuur warm van wordt. En ja, hou het smal genoeg dat je niet elke burenruzie “SLAPP” noemt, maar als een multinational een activistenclubje drie jaar in de houdgreep kan leggen zonder risico, dan heb je dus geen rechtsstaat maar een speeltuin voor macht.
snap ‘m wel, maar alleen “vroeg afkappen en kosten erop” is ook tricky: soms is het wél echte reputatieschade en dan moet je ook gewoon naar de rechter kunnen zonder meteen als pestkop weggezet te worden. wat mij logisch lijkt is een snelle SLAPP-toets met duidelijke criteria (macht/onevenwicht, publiek belang, patroon) én echte steun voor kleine partijen, anders blijft het een spelletje op uurtarief… beetje liefde en verbinding met de rechtsstaat graag, hoop dat ze dit in mei niet weer half bakken.
Reputatieschade en “legertje juristen” klopt, maar je mist het grootste gat: de dreiging zit ’m ook in discovery/AVG-verzoeken en intimidatie via brieven nog vóór de rechter eraan te pas komt, dus alleen “vroeg afschieten in de rechtbank” is te laat. Zonder anti-misbruikregels + sancties op die pre-litigation fase blijft het gewoon: eerst kapot procederen, daarna pas kijken of het SLAPP was.
SLAPP gaat niet alleen over journalisten hoor, ik zie ook kleine ondernemers en particulieren die na één kritisch Facebookbericht ineens drie brieven van een “kantoor” krijgen met dreigen, sommatie, rectificatie, het hele circus. En die mensen trekken al aan het kortste eind vóór er überhaupt een rechter aan te pas komt, want ze schrikken zich kapot en halen alles offline. Als je dit serieus wil aanpakken moet je ook iets doen tegen dat voortraject: misbruik van sommatiebrieven en dreigen met beslag/ruineren zonder onderbouwing. Anders is die richtlijn vooral een pleister op het laatste stukje, terwijl de intimidatie al lang gewerkt heeft. Verrast me niks dat NL het weer netjes “evenwichtig” wil maken.
Die “bemiddelingsplicht” voelt echt als een cadeautje voor de partij die juist wil rekken: extra stap, extra kosten, en ondertussen hangt de dreiging boven je hoofd. Wat je in NL ook mist: een harde omkering van de bewijslast bij duidelijk publiek belang (journalistiek/ngo) én sancties voor herhaald misbruik, anders is het gewoon één keer proberen en kijken wie afhaakt. En die vage definitie is niet “flexibel”, dat is onzekerheid, en onzekerheid is precies waar SLAPP op drijft toch? Waarom niet gewoon: early dismissal + volledige proceskosten + extra vergoeding bij intimidatie, klaar.
Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat dit “anti‑SLAPP” ook gewoon een handig schild kan worden voor mensen die maar wat roepen en dan piepen dat ze geïntimideerd worden zodra er een advocaat langskomt. Als je iemands naam door het slijk haalt of een bedrijf beschuldigt van van alles en nog wat, dan mag die partij óók naar de rechter zonder meteen als boeman te worden weggezet, en omkering van bewijslast + automatische schadevergoeding is gewoon een uitnodiging om lekker hard te beschuldigen en daarna te roepen: publiek belang, succes ermee. Die bemiddelingsstap is misschien niet sexy, maar het voorkomt ook dat we van elk conflict meteen een ideologisch loopgravenproces maken waar alleen de usual suspects (en ja, ook ngo’s met diepe zakken) beter van worden.