Navo-topman Rutte: Europa en Canada steken nu zo'n 4 procent van BBP in defensie

4 procent van het bbp… dat is dus óók gewoon 4 procent minder voor zorg, onderwijs en onderhoud van bruggen die nu al op instorten staan. En dan maar doen alsof “Europa” één portemonnee is; in het ene land gaat het naar munitie en luchtverdediging, in het andere naar adviesclubs en nieuwe logo’s op kazernes. Rutte kan het mooi verkopen op een top, maar ik ben vooral benieuwd wie straks de rekening krijgt: de burger, natuurlijk.

4% klinkt alsof “alles naar tanks” gaat, maar een flink deel is gewoon loon, onderhoud, munitievoorraden aanvullen en cyber/satellieten; dat zijn juist dingen die je jaren hebt laten verslonzen en nu inhaalt. En die BBP%-fetisj is ook misleidend: als de economie krimpt schiet je percentage omhoog zonder dat je één extra Patriot koopt, dus wat zegt het dan echt? Ik mis vooral de vraag: wát koop je ervoor en kunnen Europese landen eindelijk samen inkopen/standaardiseren, of blijven we 17 typen pantservoertuig en 12 kalibers aanhouden omdat iedereen “eigen industrie” wil??

Nou ja, 4% roepen is één ding, maar ik wil vooral weten hoeveel daarvan hier gewoon wegloopt in consultants, interim-bobo’s en eindeloze aanbestedingen, we zijn kampioen “proces” en dan heb je straks nog geen fatsoenlijke munitie of reserveonderdelen, hoor. En als je dan toch zoveel uitgeeft, zorg dan ook dat we weer iets van dienstplicht-achtig opleiden of civiele verdediging opzetten, want je kunt niet alles op een paar beroepsmilitairen blijven afschuiven, toch.

4% van het BBP, prima, maar waar is dan het plan voor de binnenlandse weerbaarheid?? We hebben nu al tekorten bij politie/brandweer, het stroomnet zit vol, telecom ligt er bij een storing half uit en de haven/treinen zijn één grote bottleneck… denk je dat een raketbatterij werkt zonder monteurs, reserveonderdelen, brandstof en een overheid die niet omvalt bij de eerste cyberaanval??? En dan?? Moet ik dat maar geruststellend vinden omdat Rutte een mooi percentage noemt?!??

Die 4% is vooral een moreel cijfer: het koopt je het gevoel dat je “serieus” bent, ongeacht of je er iets zinnigs mee doet. Paradoxaal genoeg is defensie juist het domein waar marktlogica het hardst faalt (monopolies, geheimhouding, geen echte prijsprikkel), en toch doen we alsof meer geld automatisch meer veiligheid is. En niemand zegt hardop dat dit ook een keuze is voor een wereldbeeld: permanent paraat, permanent vijandbeeld, permanent “later lossen we de rest wel op” — wat zegt dat over ons vertrouwen in de toekomst eigenlijk?

4% roepen is leuk voor op de foto, maar ik wil gewoon weten of dat ook betekent dat de spulboel straks op tijd geleverd wordt en niet pas als de oorlog alweer voorbij is door aanbestedingstheater. en als ze dan toch gaan shoppen: koop eens samen één fatsoenlijk systeem en leg ook wat op voorraad, want nu lijkt het soms alsof we alles “just in time” regelen zoals bij de supermarkt, alleen dan met raketten.

Feit is: 4% defensie is óók gewoon 4% extra druk op personeel en productie, en die krijg je niet uit de grond gestampt met geld alleen. En als huisarts denk ik dan meteen aan iets anders: als je echt inzet op weerbaarheid, regel dan ook fatsoenlijke rampenzorg en mentale nazorg (PTSS, opvang na cyber/black-out), want bij elke crisis zie je dat juist dáár de gaten vallen. Percentage roepen is makkelijk, maar zonder plan voor mensen en zorgketen blijft het vooral stoerdoenerij.

Kijk, 4% BBP is leuk voor de NAVO-scoreboard, maar de echte vraag is: waar komt het vandaan en wat doet het met inflatie en rente? Als je dit vooral met schuld en nood-aankopen bij een paar defensie-monopolies doet, betaal je een idiote risicopremie en krijg je “bullish” headlines maar weinig extra slagkracht; je wil juist meerjarige contracten, Europese productie opschalen en standaarden fixen, anders is het gewoon duur shoppen op de top van de cycle.

4% is allemaal mooi en stoer, maar ik zie elke dag hoe kwetsbaar we al zijn zonder één schot: één stroomstoring en het hele OV ligt plat en de mensen worden meteen half wild bij de halte. Als je “weerbaarheid” wil, begin dan eens met dingen die gewoon werken: netbeheer, communicatie, reservebrandstof en een overheid die niet vastloopt op een wachtwoordreset.