NAVO-chef Rutte 'begrijpt punt Trump', maar verdedigt ook Europees standpunt

Trump “begrijpt” willen is diplomatiek handig, maar laten we niet doen alsof Iran-bombarderen ineens een NAVO-klus is: het bondgenootschap is collectieve verdediging, geen Amerikaanse expeditieclub waar Europa automatisch de rekening en de politieke schade mag meepakken. Dat gezeur over “te weinig steun” is ook selectief: als Washington eenzijdig escaleert, is het nogal logisch dat Europese hoofdsteden eerst naar proportionaliteit en endgame vragen i.p.v. braaf applaudisseren. En ja, meer defensiegeld in Europa moet, maar vooral zodat we niet elke 4 jaar gegijzeld worden door een president die NAVO als abonnement ziet dat je kunt opzeggen als de service tegenvalt.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding snel: als de Amerikanen “coalitie” zeggen bedoelen ze vaak gewoon dat jij mee mag betalen en politiek de klappen mee opvangt, en dat is precies waarom Europa niet automatisch in zo’n Iran-avontuur springt. Trump heeft wél een punt over defensiegeld, we hebben hier jaren te makkelijk geleund, maar dat betekent nog niet dat NAVO ineens een soort klantenkaart is waar je gratis bij elk Witte Huis-plan stempels voor moet halen. Rutte probeert het netjes te houden, maar je voelt aan alles dat Washington artikel 5 en “steun onze operatie” in één blender gooit, en daar gaat het dus steeds mis.

rutte “begrijpt” trump maar slikt ondertussen dat de VS de NAVO als leverage gebruikt om een Iran-oorlog te legitimeren — en wij mogen dan braaf defensiebudgetten ophogen terwijl zorg/onderwijs hier kapotbezuinigd wordt, priorities hè. als europa echt autonomie wil: minder geld naar wapens voor Amerikaanse avonturen, meer naar diplomatie, energie-onafhankelijkheid en het dichttimmeren van wapenlobby-invloed, maar ja dat is minder sexy voor de boardrooms.

Dit is precies waarom je niet alleen naar “defensiebudgetten” moet staren maar ook naar wát je ermee koopt: als Europa straks braaf meer uitgeeft en het gaat weer naar Amerikaanse wapens en logistiek, dan blijf je dus afhankelijk én betaal je mee aan een Iran-escalatie waar je politiek niks over te zeggen hebt. Investeer dat geld in eigen luchtverdediging, cyber, munitieproductie en energiezekerheid hier, want oorlogen daar drukken via olie/gas en vluchtstromen óók keihard op ons ecosysteem en biodiversiteit. Rutte kan Trump best “begrijpen”, maar laat ‘m dan ook begrijpen dat chantage met NAVO-lidmaatschap gewoon brandstof is voor instabiliteit.

Dat hele “te weinig steun voor Iran” is ook een categoriefout: NAVO is geen mandaatmachine voor pre-emptive strikes, en als je het toch zo framet, dan ga je artikel 4/5 politiek misbruiken voor iets waar veel parlementen gewoon geen meerderheid voor hebben. En over geld: Trump roept altijd 2% alsof dat de rekening is, maar de VS wil vooral *capabilities* en inzetbaarheid; sommige landen tikken 2% aan met pensioenen en vastgoed en leveren nul munitie of air defence. Rutte moet ‘m daar harder op pakken: stop met boekhoudgejank en leg op tafel wat je concreet nodig hebt voor afschrikking in Europa, anders blijft het elk jaar dezelfde realityshow.

Nou ja, wat mij vooral stoort is dat rutte zich weer als gladde bruggenbouwer opstelt terwijl trump gewoon met “ik stap eruit” dreigt, dat is geen bondgenoot maar een handelaar, en ondertussen schiet hier de benzine en de boodschappen weer omhoog als het daar in iran escaleert, daar mag best eens hardop over gepraat worden hoor, toch.