Na tweeënhalf jaar stoppen weer minder bedrijven: 'Voorzichtige stabilisatie'

voorzichtige stabilisatie… ja, als je ondertussen de regels en lasten maar blijft opstapelen is het meer ademhalen tussen twee golven door. nieuwe ondernemingen zijn mooi, maar ik ben benieuwd hoeveel er na 3 jaar nog staan als de bank en de overheid allebei aan het touw trekken; je bouwt geen bedrijf op met papieren alleen.

In de praktijk zie je ook dat mensen niet meteen stoppen maar gewoon “op pauze” gaan: geen personeel erbij, geen nieuwe bus, alleen nog draaien om de rekeningen te betalen. Dan lijken de stopcijfers ineens mooi, terwijl de fut er wel uit is. En die zzp-onzekerheid is echt killing, vooral als je nu al weet dat je straks weer een jurist nodig hebt om gewoon werk aan te nemen.

Die “minder stoppers” kan net zo goed betekenen dat faillissementen en opheffingen gewoon vertraagd zijn: eerst uitstel van belasting, betalingsregelingen, nog één kredietje, en pas maanden later gaat de stekker eruit. En die +2% starters zegt ook weinig als het vooral eenpitters zijn die noodgedwongen zzp’en omdat vaste banen schaars/duur zijn, niet omdat er ineens zoveel echte groei-ideeën zijn. Geef mij liever cijfers over omzet/werkgelegenheid per inschrijving, want anders zitten we naar KvK-registraties te kijken alsof dat de economie is, maar ok.

die KvK-cijfers zijn leuk, maar het zegt niks over wát er precies stopt en start: als vooral bv’s met personeel omvallen en er komen eenpitters voor terug, dan “groeit” het register terwijl de werkgelegenheid gewoon krimpt. En dat 10,9% “volledige sluiting” klinkt laag, maar veel stoppers zijn ook fusies, doorstarts of gewoon uitschrijving terwijl de activiteit al maanden dood was; timing is mega ruis. Benieuwd hoeveel van die +2% starters in sectoren zitten die straks klappen krijgen van netcongestie/energiekosten (bouw, logistiek, maak), want daar kun je letterlijk niet eens aansluiten of opschalen, hoe ondernemend je ook bent?

Ik zie het elke dag in het UMCG: schoonmaak, catering, beveiliging, zelfs sommige zorg-zzp’ers… iedereen durft ineens niks meer te tekenen omdat die regels weer gaan schuiven, dus dan “stopt” er minder op papier maar de boel staat wel stil. En ondertussen blijven de tarieven omlaag en de administratie omhoog, ja dan krijg je vanzelf minder starters in zorg en welzijn, logisch toch. noemen ze stabilisatie, ik noem het verlamming.

Kijk, “minder stoppers” is ook gewoon rente-effect: als de ECB straks echt gaat knippen zakt je risicopremie en kunnen zombie-bv’tjes weer herfinancieren, dus dan lijkt het ineens stabilisatie terwijl het vooral uitstel is. En die extra starters? veel zijn gewoon dudes die vanuit loondienst “bijbeunen” met een webwinkeltje/consultancy omdat salaris achterloopt op inflatie, dat is meer hedgegedrag dan ondernemingsgolf.

minder stoppers kan ook gewoon betekenen dat iedereen z’n BV “hibernate” zet omdat opheffen/afwikkelen inmiddels een bureaucratische escape room is; je blijft ingeschreven, doet 0 omzet, maar KvK ziet “actief”. en die +starters is deels platform-gedreven: Shopify/Bol/Stripe maken starten one-click, maar zodra je tegen vergunningen, bank-KYC of netcongestie aanloopt crasht de growth, dit is gewoon een bug in het systeem.

Hier in Thailand zie je tenminste nog echte ondernemers: kraampje open, geld verdienen, klaar. In NL is “bedrijf starten” vooral een KvK-nummer + boekhouder + AVG-gedoe + bank die je als witwasverdachte behandelt, en dan verbaasd doen dat mensen afhaken of in zorg/cultuur niet meer durven. Die +2% starters zegt pas wat als je ook ziet hoeveel er na een jaar nog facturen durven sturen zonder dat de Belastingdienst/zzp-wet ze de nek omdraait.

Die KvK-teller is leuk voor de statistiek, maar het echte verhaal zit ’m in wat er achter de voordeur gebeurt: ik ken zat kleine ondernemers die niet “stoppen”, maar gewoon terugschakelen naar overleven omdat personeel niet te krijgen is en als je het al vindt ben je met cao’s, verzuim en verzekeringen meteen de sjaak. En ondertussen roept Den Haag dat we meer ondernemerschap willen, maar ze maken het risico van iemand in dienst nemen zó groot dat iedereen veilig een eenpitter blijft of het bij een hobby-omzetje houdt, ja dan krijg je vanzelf minder stoppers én meer starters op papier. In mijn tijd bij de KLM noemden we dat mooi weer vliegen: op de radar ziet het er strak uit, maar je weet dat er verderop gewoon nog een flinke bui hangt.

die “stabilisatie” is ook gewoon een juridisch mijnenveld-effect: mensen durven niet te stoppen én niet te groeien omdat je bij elke stap meteen in contracten, vergunningen, AVG, UBO, Wwft en straks weer een nieuwe zzp-check belandt. Ten eerste is stoppen tegenwoordig ook gewoon gedoe (afwikkeling, schuldeisers, fiscus, boekhouder) dus je blijft maar ingeschreven; ten tweede starten is vaak een hobby-bv/eenpitter omdat je dan tenminste nog iets kunt factureren, maar zodra je iemand wil inhuren of een opdracht bij de overheid wil doen word je kapotgescreend, maar ok. KvK kan beter eens meten hoeveel bedrijven echt personeel aannemen of investeren, want dat is de echte “stabilisatie”, niet een register dat volloopt met slapende inschrijvingen.

Die KvK-tellingen blijven wel een beetje een papieren thermometer: in Deventer hoor je van mkb’ers vooral dat ze wíllen investeren maar vastlopen op netcongestie, vergunningen en personeelstekort, dus dan stop je niet, je blijft gewoon klein. Geef ondernemers nou eens 2 dingen: voorspelbare regels (ook voor zzp’ers) én gewoon een fatsoenlijke aansluiting op het stroomnet, daarentegen blijven we anders “stabiliseren” terwijl de groei letterlijk niet kan.