Milieugroep wil klimaatproject stoppen: vertraagt CO2-opslag de verduurzaming?

CO2 opslaan kan best als noodrem, maar je ziet nu al dat industrie het als excuus gebruikt om langer gas en olie te blijven stoken. Als je er geen harde einddatum en afbouwplicht aan hangt, wordt het gewoon “afkopen” onder de Noordzee en schuift de echte omschakeling weer jaren op.

Dat “afhankelijk blijven van fossiel” is één kant, maar er zit ook een heel saaie uitvoeringskant aan: wie is straks aansprakelijk als er over 30 jaar gedoe is met zo’n opslagveld, en hoe hard is dat juridisch dichtgetimmerd? Je ziet nu al bij vergunningen dat iedereen graag de subsidie pakt, maar het langjarige beheer en toezicht wordt dan ineens een rijksprobleem met een begrotingspostje “nader te bepalen”. Als je dat niet glashelder maakt, is het óf een cadeautje voor de industrie óf een tijdbom voor de belastingbetaler, en allebei zijn niet echt “duurzaam”.

ja maar wie gaat dat spul eigenlijk onder die zee pompen dan… ik hoorde van een klant die bij zo’n contractor zit dat er nu al personeelstekort is voor offshore en pijpleidingen, en dan roepen we “even” CCS opschalen alsof het een extra stekkerdoos is. En ondertussen blijven de energieprijzen hier gewoon hoog, dus de kleine bedrijven en mensen in de straat betalen weer mee aan een megaproject waar vooral de grote jongens beter van worden, zo voelt ’t tenminste.

ach ja, ik snap het gedoe, maar ondertussen moet die zware industrie wél door en willen we ook nog banen hier houden in plaats van alles naar landen zonder regels te schuiven. zet dan gewoon keihard: alleen voor echt onvermijdbare uitstoot en elke subsidie gekoppeld aan aantoonbare ombouw, anders is het weer zo’n project waar de rekening bij ons aan de kassa belandt.

MOB doet alsof je met CCS “fossiel verlengt”, maar wat je in de praktijk verlengt is vooral de vergunningenoorlog en dus de uitstoot hier. Als je die industrie niet kunt laten afvangen, gaan investeringen gewoon naar Texas/Polen en importeer je straks staal/cement met méér CO2 en nul grip, bottom line: de markt verplaatst en wij staan te juichen op papier.

Het debat gaat steeds over “vertraagt CCS de transitie”, maar de echte vraag is: wie krijgt er macht over het tempo? Geef je industrie een techniek waarmee ze hun huidige model kunnen blijven uitrollen (pijpleidingen, clusters, subsidies), dan bouw je een infrastructuur die inherent om vulling schreeuwt, ook als je later roept dat het tijdelijk was. Paradoxaal genoeg maken we “CO2 onder de Noordzee” moreel schoon, terwijl we ondertussen niet durven te zeggen welke fabrieken gewoon moeten krimpen of sluiten — en ja, dat is precies de pijn die iedereen probeert te vermijden.

De vraag is niet of CCS “duurzaam” voelt, maar of de Staat dit überhaupt goed kan sturen via vergunning- en subsidiebeschikkingen: als je geen keiharde voorwaarden op throughput, afbouwpad en stopmoment opneemt, is het de facto een open-einde regeling waar je later juridisch nauwelijks nog vanaf komt zonder schadeclaims. En MOB heeft bij de Raad van State best een punt: als het kabinet alternatieven en lock-in effecten niet serieus heeft meegewogen, is dat gewoon een motiveringsgebrek, mits je het als project van nationaal belang door de procedures wilt duwen.