Mensenrechtenhof: overheid hoefde MH17-stukken niet te delen

Feit is: artikel 10 is geen automatische Wob-knop, het hof zegt vooral dat je een goede wettelijke reden mag hebben om intern overleg dicht te houden. Maar als je bij zo’n nationale ramp alles onder kabinetvertrouwelijkheid schuift, blijft het wantrouwen ook lekker dooretteren, dat zie ik in de spreekkamer nog steeds bij nabestaanden en mensen met stressklachten. Maak dan tenminste een harde afspraak: over X jaar alles openbaar, tenzij er echt nog iets concreets qua veiligheid speelt.

Het zij zo: het EHRM zegt eigenlijk alleen dat persvrijheid niet betekent dat je in de notulen van het kabinet mag neuzen, en daar kan ik wel in meekomen; je wilt dat ministers in crisistijd hardop kunnen twijfelen zonder dat elke zin morgen op X staat. Maar dan moet Den Haag ook ophouden met dat eeuwige “vertrouwelijk tot in lengte van dagen”; zet er gewoon een fatsoenlijke termijn op en laat het later, als de emoties wat gezakt zijn, historisch controleerbaar worden. Anders voed je precies het complotdenken waar we al jaren last van hebben.

snap dat je intern overleg niet live op straat gooit, maar bij MH17 voelt “hoefde niet te delen” wel als: vertrouw ons maar, we hebben het in een mapje gedaan. En intussen mogen journalisten wél de brokstukken en radarbeelden bij elkaar puzzelen, maar de overheid houdt haar eigen notities achter alsof het het geheime recept van frikandellenbroodjes is, zeg maar.

Ach juridisch zal het wel kloppen maar als je bij MH17 alles achter slot en grendel houdt krijg je dus dat half NL denkt dat er “iets” verstopt wordt, zet er gewoon een datum op en klaar toch

In de praktijk snap ik echt wel dat kabinetsappjes en crisisnotities niet meteen op straat kunnen, want dan gaan mensen vooral indekken en niks meer opschrijven. Maar doe dan wél beter je werk met een openbare tijdlijn en feiten die je wél kunt delen, want nu blijft het voor veel mensen voelen als “trust me bro” en dat is gewoon slechte communicatie.

Joa, juridisch prima allemaal, maar het wringt dat de pers dan wél met WOO/Wob en rechtszaken moet leuren terwijl Den Haag ondertussen vrolijk “vertrouw ons” roept; bij zo’n ramp moet je juist zélf proactief een fatsoenlijk openbaar dossier maken met wat wél kan, anders blijven die intern-stukken vanzelf een magneet voor achterdocht. En kom op, na 12 jaar kun je toch best stukken geanonimiseerd vrijgeven, tenzij er echt namen/veiligheid in staan, anders is ’t gewoon mapjesmanagement, sjön gezellig voor de juristen.

wat mensen hier door elkaar halen: EHRM zegt niet “de staat mág alles geheimhouden”, maar “artikel 10 geeft geen automatisch recht op kabinetsnotulen”. In NL zijn die notulen sowieso standaard 20 jaar dicht (en soms langer), dus je krijgt nu vooral een principiële uitspraak, geen MH17-specifieke doofpot. Maar als je complotdenken wil slopen, waarom publiceer je dan niet veel actiever de feiten die wél kunnen, met een duidelijke planning wat wanneer vrijvalt? dat scheelt echt 80% van het wantrouwen.

Iedereen doet nu alsof “EHRM zegt: doofpot”, maar het hof zegt vooral: artikel 10 is geen recht op kabinetsnotulen, punt. Even rekenen: als je wilt dat ministers in crisistijd nog iets durven opschrijven zonder meteen procesrisico, dan móet er een harde vertrouwelijkheid zijn, anders krijg je alleen nog lege memo’s met “ter kennisname” en dat helpt niemand. Het echte probleem is dat Den Haag vervolgens nul moeite doet om het gat te vullen met een fatsoenlijk openbaar feitenlogboek, dus ja dan gaat half internet zelf maar wiskunde bedrijven met losse screenshots… en die cijfers kloppen nooit.