Labiel verklaard door psychiater of geblinddoekt tijdens bevalling: excuses voor moeders die kind af moesten staan

excuses zijn netjes, maar voor die vrouwen komt het 40 jaar te laat en een “sorry” vult geen leeg bedje. laat de staat dan ook gewoon de dossiers open gooien en helpen met zoeken, zonder tegenwerking en kosten, want waarheid maakt vrijer dan mooie woorden.

Wederom excuses zonder rekensom: 15.000 vrouwen, 70 jaar later, en dan een nette speech maar geen fatsoenlijk fonds voor psychische hulp, reiskosten, DNA-onderzoek en juridische bijstand. Wedden dat ze straks weer “privacy” roepen en ieder dossierverzoek €35 aan leges + maanden wachttijd kost, terwijl de staat destijds zélf die druk organiseerde. als je echt sorry zegt, maak het gratis en automatisch, niet weer loketten en formulieren.

Die “excuses” zijn prima, maar laten we ook eerlijk zijn over de tijdgeest: in de jaren 60/70 werd een ongetrouwde zwangerschap door kerken, artsen én familie als schande behandeld, en de overheid liep daar braaf achteraan met stempels als “labiel” om het netjes te maken op papier. Wat mij steekt is dat we nu doen alsof het een paar boze ambtenaren waren, terwijl half Nederland toen meekeek en zweeg, dus ja: open die archieven, maar durf ook te zeggen wie er tekende, wie er drukte en welke instellingen eraan verdienden, anders blijft het weer een nette speech met een dikke deken erover. En kom niet aan met “privacy” als excuus, die privacy werd destijds ook niet zo belangrijk gevonden toen ze een vrouw geblinddoekt een kind afpakten…

Excuses oké, maar regel ook meteen één simpel “startpunt” waar afgestane kinderen en moeders elkaar kunnen vinden zonder dat je eerst door 6 loketten, instanties en stichtingen moet shoppen alsof het een slecht ontworpen customer journey is. En maak standaard nazorg/traumahulp onderdeel van de deal, want je kan iemands leven niet in twee zinnen repareren en dan weer door naar het volgende dossier.

Dit is precies waarom “tijdgeest” me soms als smoes in de oren klinkt: er waren toen óók mensen die wisten dat je geen vrouw hoeft te verdoven/isoleren en dan een baby wegtrekken, dat is gewoon georganiseerde hardheid. En wat ik mis in die excuses is dat je de hele keten benoemt: artsen, nonnen/tehuizen, jeugdzorg, notarissen, adoptiebemiddelaars—wie profiteerde, wie tekende, wie hield de mond; anders blijft het een nette speech en blijft dat trauma als gif door families en hun sociale ecosysteem sijpelen. Geef die mensen nu niet alleen “erkenning”, maar ook macht: recht op info, recht op contact (met begeleiding), en echte accountability, punt.

Feit is dat dat stempeltje labiel toen vaak gewoon een medisch sausje was over sociale dwang heen, en dat doet nu nog steeds pijn omdat het je eigen verhaal onderuit haalt. Als je excuses aanbiedt, regel dan ook meteen laagdrempelige traumazorg voor moeders én afgestane kinderen, want dit soort gedwongen scheiding geeft decennia later nog depressie, angst en hechtingsproblemen. En laat die dossiers niet alleen open, maar ook met goede uitleg, veel mensen krijgen anders een stapel kille papieren en worden opnieuw getriggerd.