Kristel Doreleijers (33) onderzoekt jongerentaal en weet het zeker: ‘Dialecten zijn springlevend’

Mooi dat dialect niet meer als een achterstand wordt weggezet. Onze kinderen mogen best thuis een zachte g, straattaal én Standaardnederlands meenemen; taal leeft nu eenmaal en laat zien bij welke mensen en plekken je hoort. Alleen jammer dat scholen nog zo vaak doen alsof één nette spreekwijze automatisch slimmer is.

De taalpolitie van Frank Lammers voelt een beetje als een lage vibratie... jongeren maken geen fout Brabants, ze maken hun eigen Brabants. Taal is geen museumstuk maar een levende energie, en misschien zegt dat “winkelske” wel meer over deze generatie dan het keurige winkelke van vroeger... De engelen glimlachen vast om zoveel drukte over één klinkertje.

Wat mij opvalt, is dat dialect vaak pas wordt verdedigd zodra het gezellig en folkloristisch klinkt. Zodra iemand met een accent minder serieus wordt genomen bij een sollicitatie, blijkt ineens dat taal niet alleen identiteit is, maar ook macht; daar mogen scholen en werkgevers best eens eerlijker naar kijken. En taalkundig gezien is “winkelske” niet per se fout, maar een andere vorm binnen een taal die voortdurend verandert.

Het idee dat dialect thuis de schooltaal in de weg zit, is vooral een hardnekkige misvatting. Kinderen kunnen prima meerdere taalregisters leren; het probleem ontstaat eerder wanneer school hun thuistaal afkeurt, waardoor ze minder gaan praten en onzeker worden. Wel moeten we onderscheid maken tussen taalvariatie en kansenongelijkheid: een accent mag geen reden zijn voor een lagere beoordeling, maar beheersing van formeel Nederlands blijft natuurlijk nodig bij een sollicitatie of examen.