Kindregeling: meevaller voor ouders, maar armere gezinnen profiteren minder

simpel maken van toeslagen is hard nodig, want dat terugvorderingsgedoe heeft te veel gezinnen kapotgemaakt. echter als je dan “universeel” gaat en de laagste inkomens er relatief op achteruitgaan, dan ben je het probleem alleen aan het verplaatsen: geef iedereen een basisbedrag, maar hou een stevige extra voor lage inkomens en alleenstaande ouders overeind, anders subsidieer je vooral de mensen die het al redden.

ja leuk “simpel”, maar ondertussen krijgt iedereen een vast bedrag en gaat de huur/boodschappen gewoon door, dus wie krap zit merkt er amper wat van. Ik hoorde van een klant hier in Almelo dat ze nu al elke maand moet schuiven met schoolkosten en sport, en dan krijg je straks 20 euro erbij maar raak je wél je kwijtschelding of gemeentepotjes kwijt… schiet je alsnog niks op toch.

Feit is dat universeel geld uitdelen bijna altijd betekent dat je de herverdeling afzwakt, en dat merk je juist bij gezinnen die al op het randje leven. In de praktijk zie ik dat financiële stress meteen doorwerkt in slaap, hoofdpijn, relatiegedoe en kinderen die slechter functioneren op school, dus als je dan vereenvoudigt, zorg dan dat de onderkant er niet stiekem op achteruit gaat. En let ook op die stapeling: als dit vaste bedrag weer meetelt bij gemeentelijke regelingen, ben je per saldo nog verder van huis...

universeel klinkt lekker overzichtelijk, maar let nou even op die “bijvangst”: als dit bedrag straks meetelt als inkomen, dan verlies je bij de gemeente zo je minimaregelingen, schoolspullenpas of sportfonds en ben je per saldo slechter af. echter dat is niet eens een Haagse wet van Meden en Perzen, je kunt gewoon regelen dat die kinduitkering niet wordt verrekend en dat er een fatsoenlijke overgangsperiode komt, anders krijg je weer stress en wantrouwen in plaats van rust.

klopt dat simpel fijn is, maar ik mis altijd het praktische: als ouders weer iets “extra’s” krijgen en het komt bovenop loon, dan gaat het bij veel gezinnen meteen op aan hogere kinderopvang/BSO of schulden en merk je niks. maak het dan desnoods direct bij de opvang/school goedkoper of regel dat sport/zwemles standaard meekan, dan voelt het tenminste ook echt als steun.

Nou ja, iedereen heeft het over “laag inkomen”, maar je hebt ook die groep nét erboven, die krijgt dan een paar tientjes kindgeld extra en mag meteen alle kortingen, buspas, schoolbijdragepotjes enzo inleveren, en dan sta je dus weer met formuliertjes en stress aan de balie, dat is toch precies wat ze zouden oplossen, hoor.

dat CPB-plaatje “hogere inkomens winnen meer” is maar de helft van het verhaal: de echte pijn zit ’m in timing en cashflow. rijke ouders kunnen een universeel bedrag gewoon sparen, arme ouders hebben pieken (opvang, schoolreis, kapotte wasmachine) en als je dan tegelijk allerlei gerichte regelingen sloopt, krijg je minder vangnet precies op het moment dat het misgaat. enerzijds is simpel echt fijn na die toeslagenellende, anderzijds maak je armoede niet minder met een gelijke cheque; je maakt het minder zichtbaar, en dat is politiek lekker maar sociaal best giftig. en let op: universeel geld is ook een statusding, middenklasse voelt zich eindelijk “niet vergeten”, maar als dat betaald wordt uit de onderkant krijg je weer dat stille wantrouwen richting overheid, alleen dan zonder schandaal maar met schaamte aan de keukentafel.

universeel klinkt nice tot je beseft dat dit gewoon een verkapte transfer is naar de hogere inkomens — want die hebben meer kinderen/ruimte en hoeven niks te “verantwoorden”, terwijl de onderkant weer mag hopen dat het net niet meetelt bij alles. en ondertussen blijft kinderopvang gewoon een markt met winstmarges, dus we strooien met cash en de prijzen kunnen vrolijk mee omhoog, oh ja want “simpel”. maak opvang en schoolspullen gewoon publiek/goedkoop, dan help je kinderen echt i.p.v. weer een cheque-fetisj voor de middenklasse.

Die nieuwe kindregeling is een lapmiddel, eerst kinderopvang goedkoper maken en zorgen dat ouders niet meer hoeven te schuiven met betalen van alles, dat is pas echt een stap vooruit. hier in dordrecht zien ik dat ouders echt niet rond kunnen komen door al die extra kosten voor de kids, en dan helpt die paar tientjes extra ook niet echt, punt.

Kijk, iedereen focust op “wie krijgt meer”, maar niemand heeft het over het gedragseffect: als je die kindregeling universeel maakt, duw je bij lage inkomens de marginale druk alsnog omhoog via verrekende regelingen en dan ga je dus minder uren draaien omdat extra werken toch weglekt. En ondertussen wordt dit gewoon een prijsbodem voor opvang/BSO (bullish voor aanbieders), want als er meer cash rondzingt gaat de markt ‘m meteen in de tarieven proppen, net als elke subsidie ooit.