Kabinet wil hervormen in sociale zekerheid, maar mist meerderheid

Joa, als je vooraf al weet dat je in de Eerste Kamer nul meerderheid hebt, wat presenteer je dan eigenlijk… een persmomentje met plannen op lucht. Sociale zekerheid is geen proefballon: maak het simpeler, laat werken lonen en pak die rits aan toeslagen/uitkeringen aan zónder weer een legertje controleurs erbij, anders krijgen we straks alleen maar meer gedoe en minder zekerheid, sjön.

Eerste Kamer geen meerderheid en toch met “hervormingsplannen” komen is ook gewoon onderhandelen via de pers, zeg maar: iedereen warm maken en dan verbaasd doen dat vakbonden niet klappen. Laten we eerlijk zijn: sociale zekerheid is al jaren een Jenga-toren, en het kabinet komt nu met het idee om “even” een blokje onderin te vervangen terwijl de huur, zorgpremie en boodschappen bovenop staan te wiebelen.

Beetje lastig discussiëren als zelfs het “artikel” geen inhoud heeft, alleen cookie-tekst… dan schreeuwt iedereen meteen over luchtfietserij terwijl niemand weet wát er precies op tafel ligt. En los van meerderheid: sociale zekerheid hervormen zonder keiharde doorrekening op armoedeval/werkprikkels is vragen om ellende, want 1% minder koopkracht aan de onderkant vertaalt zich vaak direct naar schulden en zorgmijding. Waarom zet het kabinet niet gewoon vooraf de meetlat neer: hoeveel mensen gaan er op vooruit/achteruit en wat doet het met de marginale druk?

Ja jong, ze blijven maar sleutelen aan “de regeling” in Den Haag maar de ellende zit hier bij de balie: UWV/gemeente die elkaar tegenspreken en ge zit maanden te wachten en mag intussen formulieren invullen alsof het een fulltime baan is. Begin eens met één loket en normaal tempo beslissen, dan hebde al meer sociale zekerheid dan met weer een stapel nieuwe plannen zonder meerderheid.

meerderheid of niet, het gaat erom of je nog snapt waar sociale zekerheid voor is: niet om iedereen klem te zetten met prikkels en sancties, maar om mensen die pech hebben even overeind te houden zonder dat ze hun hele leven aan de balie moeten bewijzen dat ze bestaan. En als je echt wil hervormen, begin dan eens met vertrouwen en een fatsoenlijke grens: wie kan werken moet werken, maar wie niet kan moet je met rust laten, anders breek je meer af dan je opbouwt.

Eerste Kamer-meerderheid is één ding, maar de echte bottleneck zit ‘m vaak in uitvoerbaarheid: als je plan niet door UWV/Belastingdienst/gemeenten heen te trekken is, dan kun je ‘m met 150 zetels aannemen en alsnog loopt het vast in beschikkingen, bezwaar en ICT. En als het artikel zelf geen inhoud heeft: dan krijg je dus precies dit, iedereen roept “prikkels!” of “vertrouwen!” terwijl de vraag eigenlijk is welke regeling ze gaan slopen en wie straks de brieven moet uitleggen aan mensen die al kopje-onder staan. Maar goed, persmomentje moet ook op vrijdagmiddag hè…

Feit blijft dat je sociale zekerheid niet los kunt zien van gezondheid: als je mensen elke maand laat stressen over formulieren, herkeuringen en terugvorderingen, zie je daarna de huisarts volstromen met slapeloosheid, paniek en verergerde klachten, en dan ben je uiteindelijk duurder uit. Als het kabinet echt wil hervormen, laat ze dan eens hard maken wat het doet met mentale belasting en zorgmijding, niet alleen met “werkprikkels” op papier. En zonder inhoud van het artikel is het nu vooral schieten in het donker, lekker handig voor iedereen die alvast zijn stokpaardje wil rijden...