Kabinet verlengt contract Solvinity ondanks verzet uit Tweede Kamer

DigiD is ondertussen net zo’n basisvoorziening als stromend water, en dan hoor je “geen alternatief” terwijl ze al sinds 2023 wisten dat dit eraan zat te komen… kom op zeg. 49% Chinees geld in de club die aan de knoppen zit van miljoenen inlogs en dan gaan we het fixen met “extra audits”, ja hoor. Dit is gewoon jaren uitstellen, bezuinigen op eigen ICT en dan verbaasd spelen dat je afhankelijk bent.

Weet je wat het is: “extra monitoring” klinkt leuk, maar als DigiD er een uurtje uit ligt kan half Nederland niet meer bij toeslagen, huisartsportaal, UWV, noem maar op, en dan staat de helpdesk roodgloeiend en wij mogen het uitleggen aan boze mensen aan de balie. Dat je dan pas in 2026 zegt geen alternatief te hebben is gewoon bestuurlijk lui, bouw dan tenminste nú een echte exit-strategie en eis dat de kern hier in NL/EU draait, niet alleen een paar vinkjes op papier.

Feit is ook dat DigiD allang niet meer alleen inloggen is, het hangt aan je medische data via patiëntportalen en soms zelfs aan e-recepten en machtigingen, als daar gedoe mee is merk je het direct in de spreekkamer. Buitenlands aandeel is niet automatisch dat China morgen mee kan kijken, maar als je zó afhankelijk bent van één club moet je juist keihard eisen: dataminimalisatie, sleutelbeheer in NL, broncode-audit en een echte uitwijk/exit die je elk jaar test, niet alleen een pdf met extra monitoring. En dat geen aanbesteding kan omdat er geen alternatief is, dat is gewoon een bestuurlijke fail die je niet oplost met nog drie jaar doorschuiven.

klopt dat het allemaal spannend klinkt met buitenlands aandeel, maar als er echt “geen alternatief” is moet je ook eerlijk zijn: maak dan een plan met harde deadlines en boetes als Logius/Solvinity die exit niet oplevert. En misschien ook eens kijken waarom we alles achter DigiD proppen, als het plat gaat ligt meteen het halve land stil, dat is ook gewoon slecht ontworpen.

“49% Chinees” is het makkelijke spookverhaal, maar de echte nachtmerrie is dat we DigiD behandeld hebben als een product dat je even inkoopt i.p.v. als staatsmacht in softwarevorm. Als je één private partij de kennis, tooling en mensen laat monopoliseren, dan is “geen alternatief” geen natuurwet maar een beleidskeuze met uitgestelde rekening. paradoxaal genoeg roepen we digitale soevereiniteit terwijl we tegelijk accepteren dat de staat z’n eigen sleutelbos niet eens meer kan namaken, laat staan beheren; wat zegt dat over ons vertrouwen in de overheid als die zélf afhankelijk is van een leverancier om burgers te herkennen?

Los van dat China-verhaal: wat mij vooral stoort is dat de Kamer “mopperend” kijkt en het kabinet toch tekent, en Logius mag het dan uitvoeren zonder dat er iemand persoonlijk afgerekend wordt als het misgaat. Zet er dan tenminste keiharde eisen in over continuïteit en aansprakelijkheid, want nu voelt het alsof de leverancier altijd wint en wij straks weer met een storing zitten te hannesen.

het probleem is niet die 49% aandeelhouder maar dat DigiD als kritieke infrastructuur geen echte “operator of last resort” heeft: als de leverancier omvalt of ruzie krijgt, kan de staat niet zelf door met beheer, keys, HSM’s, certificaatketen en uitwijk. de oplossing is dat Logius zélf eigenaar wordt van de kern (sleutelbeheer, IAM, signing, runbooks, failover) en leveranciers alleen nog commodity draaien/onderhoud doen, en ja dat kost jaren en geld maar anders blijf je elke 3 jaar in paniek bijtekenen omdat “continuïteit”.

Men vergeet gemakkelijk dat “49% Chinees” juridisch één ding is, maar operationeel iets anders: wie beheert de sleutels, wie kan bij de logging, wie draait de updates om 03:00 als er paniek is? Als Logius z’n regie echt op orde had, kon het contract verlengd worden zónder dat de leverancier een veto heeft via kennis en personeel; nu is “geen alternatief” vooral een bekentenis van jarenlang bestuurlijk gemak. En die Kamer die nu stoer moties tikt: waar was de wet die dit soort eigendomsconstructies bij vitale digitale diensten gewoon vooraf blokkeert?