Kabinet krijgt feestcommissie: zo belangrijk is dat op de werkvloer

Feestcommissie prima, maar ik zweer je: als dit eindigt in weer een maandelijkse borrel met wegwerpbekers, bitterballen en een “duurzaamheidsthema” op een poster, dan is het gewoon greenwashing met slingers. Zet dan tenminste harde regels neer: zero waste, trein i.p.v. vliegen voor uitjes, lokaal eten en niet weer een evenementenbureau dat de biodiversiteit wegcateringt. En transparant budget ja graag, want “teambuilding” is ook het favoriete ecosysteem van graaiers...

het probleem is niet een borrel of uitje, het probleem is dat je nu weer een extra laag clubjes en budgethouders optuigt terwijl de werkvloer vooral gek wordt van stroperige besluitvorming en eindeloze afstemming tussen departementen. de oplossing is: koppel die “feestcommissie” aan iets functioneels in de samenwerking-infrastructuur, bv. 1 dag per kwartaal met gemengde teams die een concreet dossier vastlopen en het dan meteen oplossen, en publiceer gewoon de kosten per deelnemer zodat het draagvlak niet verdampt bij de eerste foto van een luxe locatie.

Feestcommissie is op zich niet gek, maar zet ’m dan wel bij HR/SG en niet als speeltje van een minister: anders wordt elk uitje meteen politiek theater en gaat de Rekenkamer er (terecht) bovenop zitten. En als je echt “samenwerking” wil: mix departementen die elkaar normaal alleen via memo’s haten, en laat mensen op zo’n dag ook elkaars werkprocessen zien, niet alleen bier drinken. Bonus: doe het gewoon overdag en niet weer zo’n avondding waar ouders en mantelzorgers automatisch afhaken, dan krijg je dus precies de bubbel die je níet wil.

Weet je wat het is: op elke werkvloer helpt het als je elkaar eens normaal spreekt, maar als je er een minister en een “commissie” op zet wordt het meteen een prestigeproject met vinkjes en cateringbonnen. geef die mensen gewoon tijd om elkaar te zien onder werktijd en fix vooral de basis: fatsoenlijke bezetting en minder gedoe, dan is de sfeer vanzelf 10x beter.

Op zich prima dat je sfeer serieus neemt, echter maak het dan meteen gekoppeld aan integriteit: geen cadeaus van lobbyclubs, geen “sponsoring” van locaties en gewoon een openbare bonnenlijst, anders is het binnen een week voer voor wantrouwen. En doe zo’n moment ook eens buiten Den Haag, daarentegen hoor je op een werkbezoek in Deventer of Delfzijl vaak meer eerlijke feedback dan in de zoveelste borrelruimte met hapjes.

feit is dat die ministers en ambtenaren elkaar toch al zien hoor, vaak genoeg zelfs, als ze niet op elkaars stoel zaten te vergaderen dan wel in een of andere commissie, en dan is een feestcommissie echt niet wat ze nodig hebben, gewoon een beetje normaal leidinggeven en wat minder vergaderen, dat scheelt al enorm veel ellende, klaar.

Feit: een beetje informele tijd samen kan echt helpen, maar alleen als het niet bovenop de werkdruk komt. Als huisarts zie ik bij veel ambtenaren en beleidsmensen juist stress en uitval door altijd aan staan, dus maak die lunches onder werktijd en optioneel, en stop met die verplichte avondborrels waar half Nederland met kids of mantelzorg al op afhaakt. Transparant budget prima, maar meet dan ook gewoon ziekteverzuim en verloop, anders is het alleen slingers voor de bühne.

het probleem is niet dat mensen elkaar eens zien, het probleem is dat je met zo’n feestcommissie meteen een parallelle infrastructuur voor “cultuur” optuigt terwijl de echte samenwerking vastloopt op simpele dingen als agenda’s, mandaat en wie ergens over gaat. de oplossing is: maak het budget afhankelijk van meetbaar effect op doorlooptijden en minder afstemmomenten (bv. minder MT-uren, snellere besluitvorming op dossiers), en houd het bij lunch in de kantine i.p.v. locaties/cateringcircus, anders is het binnen 3 maanden weer een bonnetjesdossier en is het draagvlak weg.

feestcommissie kan best, maar het echte gedoe zit ’m vaak in de regels eromheen: alcoholbeleid, aanbesteding (want “even een locatie regelen” is bij ons nooit even), beveiliging/toegang, en vooral de vraag of het werktijd is of weer “vrijwillig verplicht” na 18:00. En als een minister het trekt wordt het ook meteen een agenda-item met fotomomenten en woordvoerders, terwijl de werkvloer vooral wil dat het gewoon klein, normaal en zonder gedoe kan. Dat hangt er dus vanaf of ze het simpel houden of er weer een project van maken met 12 parafen en een evaluatierapport van 40 pagina’s…

Hmm feestcommissie oké hoor, maar waarom moet dat nou weer met een minister als boegbeeld, straks is elk uitje een fotomoment en durft niemand meer gewoon te zeggen dat het saai was. Doe gewoon 1 simpele lunch of wandeling onder werktijd en laat de rest van die poppenkast lekker zitten.

Feestcommissie klinkt leuk maar het echte probleem is dat “samenwerken” bij de overheid vaak nergens in het proces zit: iedereen zit in z’n eigen tools, eigen agenda’s, eigen goedkeuringsrondjes, dus je kunt 100 borrels doen en alsnog elkaar alleen via cc-bestanden kennen. Maak er dan iets van dat het werk makkelijker maakt (1 gezamenlijke dag met echte beslissers + meteen knopen doorhakken) en stop met dat toneelstukje waarbij gezelligheid de pleister is op slechte UX van het systeem.

Feestcommissie kan best, maar maak het dan niet alleen “gezelligheid” maar ook gewoon praktisch: nieuwe mensen koppelen aan een buddy, afdelingen die elkaar nooit spreken even laten kennismaken, dat soort simpele dingen. Aan de andere kant: als het weer zo’n ding wordt waar alleen de extraverte types heen gaan en de rest zich verplicht voelt, dan krijg je juist meer gedoe dan sfeer.