Kabinet bouwde crisisbestrijding na eerste coronagolf te snel af, zegt Hubert Bruls. En de avondklok was ‘robuust’ maar deed wel ‘pijn’

Dit is precies waarom je crisisstructuren niet “ff” afbreekt omdat de zon schijnt in juli: je bouwt een brandweer toch ook niet af na de eerste brand? En die avondklok was misschien robuust te handhaven, maar als je zelf toegeeft dat je niet eens hard bewijs hebt voor effect, dan heb je dus wél grondrechtenpijn uitgedeeld op basis van aannames… dat blijft wringen. ondertussen moesten gemeenten/GGD’s het maar fixen met noodverordeningen en half democratisch gedoe, en dan verbaast iedereen zich dat het vertrouwen en het sociale ecosysteem scheurt.

die hele discussie over “crisisstructuur” en “robuust handhaven” mist voor mij het belangrijkste: je kunt een samenleving niet maanden op angst-stand zetten en dan in juli ineens doen alsof je het licht uitklikt en iedereen weer normaal moet functioneren. vanuit mijn praktijk zag je dat mensen hun zenuwstelsel compleet overprikkeld hadden, en dan ga je met een avondklok nog eens extra knijpen op controle-energie… ja dat is misschien makkelijk te politieen, maar holistisch is het gewoon meer stress, meer isolement, meer drank/ruzie in huizen, en dát zie je pas later terug in zorg en vertrouwen. en ondertussen bleef er nul aandacht voor herstel en heel-wording na die eerste golf, alleen maar “volgende maatregel” en “volgende persco”, alsof mensen machines zijn.

Iedereen lult over “afschalen” alsof het een knop is, maar het echte falen was dat we na golf 1 geen *permanente* data/ops-engine hebben gebouwd: test/trace, dashboards, scenario’s, voorraad, contracten klaar. simpel: crisisstructuur is geen bunker maar een always-on platform dat je in rustige tijden automatiseert en in piek opschaalt; NL deed het handmatig met persco’s en Excel, en dan krijg je jojo + avondklok als botte workaround.

ach ja, al dat gepraat over structuren en avondklok, maar in de wijk zag je vooral dat de communicatie elke week anders was en niemand nog wist wat nou “mocht”, en dan ga je vanzelf schijt krijgen aan regels. als je mensen serieus wil laten meedoen, moet je eerlijk blijven en niet telkens stoer roepen dat iets robuust is terwijl je zelf ook maar wat probeert.

Joa, iedereen heeft ’t over structuren en grondrechten, maar niemand over de simpele vraag: wie betaalt die paraatheid in “rustige” maanden? In de horeca zag je toen precies dat jojo-beleid: ene week open, dan weer dicht, voorraad weggooien, personeel kwijt, en ondertussen verwacht Den Haag dat gemeenten/GGD’s én ondernemers met ducttape alles draaiend houden… dat is geen crisisaanpak, dat is paniekmanagement met een persco-sausje, sjön is anders.

Feit blijft dat je in juli 2020 niet alleen de crisisstructuur afbouwde, maar ook het testen, bron- en contactonderzoek en de datastromen weer half liet verslappen, en dán ga je in het najaar automatisch naar botte knoppen als avondklok omdat je te laat ziet waar het misgaat. Als huisarts zag je toen al dat mensen met milde klachten zich niet meer lieten testen of thuisbleven, en dan ben je dus blind aan het sturen. Avondklok was misschien handhaafbaar, maar het voelt ook als beleid omdat je je meetinstrumenten hebt wegbezuinigd.