Irancrisis zichtbaar in inflatiecijfers: energieprijzen 6,5 procent omhoog

6,5% energie omhoog en dan doen we verbaasd dat de inflatie “opeens” weer prikt… echter dit is precies wat er gebeurt als je huishouden en mkb nog steeds aan olie/gas vastketent en elke geopolitieke scheet hier de rekening wordt. Daarentegen hoor je in Den Haag vooral stoere taal over Iran, maar weinig over snelle isolatie, warmtenetten waar het kan en een noodfonds voor mensen die nu al kiezen tussen boodschappen en de meterstand.

6,5% energie omhoog en je ziet meteen dat “inflatie” dus niet alleen een winkelmandje is maar ook gewoon macht: wie de kraan/route/verzekering van olie en LNG controleert, schrijft hier de kassabon. Enerzijds roepen we dan dat de markt het oplost, anderzijds is energie allang geen normale markt meer maar geopolitiek + speculatie + paniekpremie, en dat tikt door tot aan de bakker. En ondertussen krijgen huishoudens weer het morele vingertje “zet de verwarming lager”, terwijl grote verbruikers en handelshuizen de klap veel makkelijker wegpoetsen. Misschien eens minder stoer doen richting Iran op tv en meer stoer doen met echte prijsbescherming en versneld elektrificeren, want anders blijven we elke crisis opnieuw betalen betalen.

Alsof “prijsbescherming” de wereldolieprijs omlaag tovert… bottom line: energie is volatiel, punt. Stop met symptoombestrijding en regel lange termijn contracten + versnel vergunningen voor netverzwaring/opslag, anders blijven we elke crisis weer paniekpremie aftikken en kan het mkb de deuren sluiten.

6,5% omhoog is niet alleen “Iran” maar ook hoe ondoorzichtig die hele energierekening is: je ziet één bedrag en niemand snapt welk deel echt marktprijs is en welk deel opslag/risico/marge is, dus je kunt als consument ook nergens op sturen. slechte UX: als je wil dat mensen besparen of overstappen, geef dan realtime inzicht en eerlijke vergelijkers, nu voelt het gewoon als een black box die altijd toevallig omhoog gaat.

6,5% “energie” is ook zo’n container: bij veel mensen zit de pijn niet eens in de pure marktprijs maar in netbeheerkosten, vaste leveringskosten en belastingen die gewoon doorlopen als je al zuinig doet. En dan roepen we dat je moet overstappen, maar probeer maar eens met een slecht label/variabel contract nog een fatsoenlijk aanbod te krijgen… dat hangt er dus vanaf hoe je dossier eruitziet. Ondertussen mag de overheid weer ‘gericht compenseren’ en dan staat half Nederland bij loketten die het systeem nét niet herkent, klassiek.

Joa 6,5% omhoog en iedereen roept meteen “Iran/Den Haag”, maar in de praktijk is het vooral dat je als kleinbedrijf nul buffer hebt tegen die schommelingen: ik kan m’n menu niet elke week aanpassen en klanten pikken het ook niet als de lunch opeens 1,20 duurder is omdat de frituur en koeling meer slurpen. En die energieleveranciers met hun variabele “tariefjes” en kleine lettertjes, dat voelt soms als casino—rustig aan, maar maak het dan tenminste voorspelbaar, sjön.

Iedereen wijst naar Iran of “Den Haag”, maar niemand benoemt dat die 6,5% ook gewoon doorwerkt via verzekeringen en financiering: zodra rederijen/handelaars hogere oorlogs- en transitpremies betalen, zit dat in elke liter en elke kuub nog vóór je überhaupt aan belasting of netkosten toe bent. Ten eerste kun je dat niet weg-isoleren op korte termijn, ten tweede is “lange termijn contracten” ook geen magische fix als je tegenpartij gewoon een hogere risicopremie inprijst, maar ok blijf doen alsof het alleen een knop in het Binnenhof is.