Holocaust-overlevende Edith Eger overleden, werd gezien als ‘de ballerina van Auschwitz’

98 jaar en dan nog steeds mensen bereiken met zo’n verhaal, daar kan geen “inspirational” TED-PR tegenop. En ja, die bijnaam ballerina van Auschwitz is een beetje media-zoetigheid, maar als je haar werk als psycholoog leest snap je wel waarom het bleef hangen: ze maakte trauma bespreekbaar zonder het te versimpelen tot feelgood. triest is vooral dat deze generatie getuigen nu echt opraakt, en dan krijg je weer meer types die op internet gaan “debunken” met halfgare memes.

Die bijnaam “ballerina van Auschwitz” schuurt bij mij: het maakt van een industriële moordmachine ineens een soort tragisch toneelstuk met een hoofdrol, terwijl het juist ging om massa en anonimiteit. Tegelijk is het paradoxaal dat we blijkbaar zo’n beeld nodig hebben om te kunnen luisteren, alsof rauwe feiten pas binnenkomen als er een metafoor met een menselijk gezicht op zit. En nu die getuigen wegvallen, zie je hoe inherent kwetsbaar herinnering is: zonder levende stem wordt het weer ‘content’ waar iedereen z’n eigen waarheid uit knipt… wat zegt dit over ons dat we empathie blijkbaar moeten verpakken om haar te laten landen?