Het vuur schept, het vuur vernietigt en het vuur is leidraad voor de logica

Wat mij opvalt: we doen net alsof die “vijfstappenlogica” exotisch is, maar het is gewoon een extra uitleglaag zodat je niet stiekem van rook naar vuur springt zonder je voorbeeld te noemen; eigenlijk best gezond in tijden van snelle meningen. Alleen dat nyaya-voorbeeld over het ātman is wel een klassieker van het type “niet waarneembaar = eeuwig” — dan is mijn wifi dus ook onsterfelijk. En redactie: “leidraad voor de logica” klinkt alsof vuur een soort handleiding is; bedoelen jullie niet gewoon “metafoor” of “model”?

Grappig hoe “vuur” hier tegelijk natuurverschijnsel en denkmodel is, maar dat is ook precies de valkuil: je gaat van een kampvuur naar een kosmos alsof de metafoor zelf bewijs levert. Die nyaya-vijfstappen voelt minder als exotische logica en meer als ingebouwde factcheck: noem je voorbeeld, leg je bruggetje uit, laat zien waar je generalisatie vandaan komt. Paradoxaal genoeg zijn wij nu juist terug bij Herakleitos’ vlammen: veel hitte, weinig tussenstappen, en dan verbaasd zijn dat alles in rook opgaat… wat zegt dat over ons dat we redeneren als een vonk en discussiëren als een brand?